Spis treści
Koniec długiej tradycji
W tym roku Pałac Prezydencki, mimo wcześniejszych lat hołdujących otwartości, nie rozświetlił się blaskiem świec chanukowych, co zaskoczyło wielu obserwatorów życia publicznego. Jest to o tyle istotne, że decyzja Prezydenta Karola Nawrockiego przerwała wieloletnią tradycję, zapoczątkowaną przez śp. Prezydenta Lecha Kaczyńskiego i kontynuowaną przez jego następców. Tym samym, symboliczny gest życzliwości wobec wspólnoty żydowskiej został wstrzymany, a jego uzasadnienie wzbudziło szerokie kontrowersje.
Jak tłumaczył sam Prezydent Nawrocki w rozmowie z RMF FM, jego decyzja podyktowana była „poważnym traktowaniem wartości chrześcijańskich”. Te słowa, będące esencją uzasadnienia, stały się przyczynkiem do ostrej reakcji ze strony autorytetów kościelnych. Głos w dyskusji zabrał m.in. ks. prof. Alfred Marek Wierzbicki, duchowny i etyk z Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, który w formie listu otwartego, opublikowanego przez portal Więź.pl, odniósł się do postawy głowy państwa.
„poważnym traktowaniem wartości chrześcijańskich”
Symboliczne znaczenie
Dla wielu obserwatorów decyzja o odwołaniu Chanuki w Pałacu Prezydenckim była niezrozumiała, zwłaszcza w kontekście jej symbolicznego znaczenia. Autor listu otwartego podkreśla, że zapalanie świec chanukowych miało wyjątkowe znaczenie dla Żydów, którzy na co dzień żyją w diasporze, z dala od ich macierzystego kraju. Był to bowiem nie tylko gest kurtuazji, ale przede wszystkim wymowny znak życzliwości ze strony najwyższego urzędu w państwie wobec obywateli przywiązanych do tradycji judaizmu i bogatej kultury żydowskiej.
Ks. Wierzbicki w swoim liście, cytowanym przez portal Więź.pl, przypomina również o historycznym kontekście Polski, kraju naznaczonego niewyobrażalną tragedią Zagłady. W takim miejscu, wrażliwość na obecność Żydów oraz solidarność z nimi powinna być czymś więcej niż tylko uprzejmością – powinna stanowić moralny obowiązek każdego Polaka i być integralnym elementem patriotyzmu. Duchowny zaznacza, że taka postawa, pełna empatii i otwartości, powinna być przeniknięta duchem chrześcijaństwa, które z natury swojej misji nie wyklucza, lecz aktywnie dąży do budowania mostów między różnymi wspólnotami.
Chrześcijańskie wartości
Najostrzejsza i najbardziej merytoryczna część listu ks. prof. Wierzbickiego skupia się na krytyce uzasadnienia decyzji Prezydenta Karola Nawrockiego. Duchowny nie owija w bawełnę, pisząc wprost o „błędnym, a nawet bardzo szkodliwym rozumieniu wartości chrześcijańskich”. Podkreśla on, że u samych podstaw tych wartości leżą uniwersalne zasady, takie jak godność człowieka i dobro wspólne, które w żadnym wypadku nie mogą być realizowane bez pełnego poszanowania tożsamości kulturowej wszystkich obywateli danego państwa.
Etyk przypomina, że rola Prezydenta – jako „pierwszego obywatela” Rzeczypospolitej – wykracza poza osobiste przekonania i wymaga uwzględniania perspektywy wszystkich Polaków, niezależnie od ich wyznania czy tradycji. Jak dalej czytamy w liście opublikowanym przez Więź.pl, obchodzenie święta żydowskiego przez prezydenta-katolika wcale nie stoi w sprzeczności z chrześcijaństwem, a wręcz może być jego pięknym świadectwem, budującym wzajemny szacunek i zrozumienie w pluralistycznym społeczeństwie.
„błędnym, a nawet bardzo szkodliwym rozumieniu wartości chrześcijańskich”
Czy to sprzeczne z wiarą?
Dalsza część listu ks. prof. Wierzbickiego poświęcona jest wyjaśnieniu głębokich relacji chrześcijańsko-żydowskich, które często są niezrozumiane lub celowo zniekształcane. Sugerowanie obcości, a nawet wrogości między obiema religiami, jak podkreśla duchowny, jest niepokojące i świadczy o fundamentalnym braku zrozumienia nauczania Kościoła katolickiego. Wielu zapomina, że chrześcijaństwo narodziło się z judaizmu, czerpiąc z niego korzenie swojej wiary i tradycji.
Ks. Wierzbicki w swoim apelu przypomina o przełomowej deklaracji „Nostra aetate” Soboru Watykańskiego II, która na nowo zdefiniowała relacje Kościoła z religiami niechrześcijańskimi, a zwłaszcza z judaizmem. Przywołuje także historyczne słowa św. Jana Pawła II, który z głęboką wrażliwością mówił o Żydach jako o „starszych braciach w wierze”, co wciąż powinno rezonować w świadomości każdego chrześcijanina, szczególnie w Polsce naznaczonej wspólną historią.
Żydowskie korzenie
Autor listu, który zyskał szeroki rozgłos dzięki publikacji na portalu Więź.pl, nie pozostawia wątpliwości: nie można mówić o dojrzałej i autentycznej tożsamości chrześcijańskiej bez pełnego uznania żydowskich korzeni chrześcijaństwa. To właśnie z judaizmu wywodzi się wiele zasad, rytuałów i postaci, które są fundamentalne dla wiary chrześcijańskiej, w tym sama postać Jezusa, którego żydowskość jest niezaprzeczalna i kluczowa dla zrozumienia Jego misji.
List ks. prof. Wierzbickiego, jak zaznacza jego autor, ma charakter duszpasterski, skierowany do sumienia i refleksji. Został on upubliczniony nie bez powodu, a ze względu na ogromną rangę urzędu Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej oraz głębokie poczucie obywatelskiej odpowiedzialności za kształtowanie społeczeństwa opartego na szacunku i otwartości. Cała ta sytuacja jest przestrogą i jednocześnie apelem o głębszą refleksję nad tym, co naprawdę oznaczają wartości, na które tak często się powołujemy w życiu publicznym.
„starszych braciach w wierze”
Artykuł i zdjęcie wygenerowane przez sztuczną inteligencję (AI). Pamiętaj, że sztuczna inteligencja może popełniać błędy! Sprawdź ważne informacje. Jeżeli widzisz błąd, daj nam znać.
