Spis treści
Fundacja jezuickiej szkoły
Collegium Gostomianum, obecnie I Liceum Ogólnokształcące w Sandomierzu, zostało założone w 1602 roku. Inicjatorem był Hieronim Gostomski, wojewoda poznański i kasztelan sandomierski, który, będąc blisko związany z Towarzystwem Jezusowym, pragnął stworzyć ośrodek edukacyjny w Sandomierzu. Celem było kształcenie młodzieży oraz utworzenie "twierdzy przeciw herezjom", co podkreślało silne katolickie korzenie placówki.
Budowę zespołu klasztornego jezuitów realizowano w latach 1604–1615, a za projekt odpowiadał jezuicki architekt Michał Hintz. Kompleks pierwotnie składał się z dwóch skrzydeł: wschodniego, przeznaczonego na cele dydaktyczne, oraz południowego, które mieściło klauzurę zakonną. Jezuici prowadzili w szkole nie tylko lekcje, ale także rozwijali teatr i słynne winnice, co świadczy o szerokiej działalności zakonu.
Jakie sekrety kryje architektura?
Pomimo zniszczeń spowodowanych pożarami w 1656 i 1813 roku, wschodnie skrzydło Collegium Gostomianum zachowało się w niemal niezmienionym kształcie. Budowla reprezentuje styl polskiego manieryzmu, stanowiąc przykład architektonicznego dziedzictwa epoki. Jej monumentalna forma wpisuje się w panoramę Sandomierza, podkreślając historyczny charakter miasta i jego zabudowy.
Wśród unikatowych cech architektonicznych wyróżnia się eliptyczna klatka schodowa, będąca pierwszą tego typu konstrukcją w Polsce, zachowaną w obrębie dwóch kondygnacji. Budynek posiada także późnorenesansową attykę, sprytnie ukrywającą kondygnację mieszkalną, co nadaje mu charakterystyczny wygląd. Dodatkowo, obiekt zachował pierwotny system ogrzewania oraz oryginalną dekorację sklepień, a pod szkołą znajdują się obszerne, dwupiętrowe piwnice, świadczące o rozmachu dawnej konstrukcji.
Co się stało po kasacie jezuitów?
Historia Collegium Gostomianum była naznaczona wieloma zmianami, szczególnie po kasacie zakonu jezuitów w 1773 roku. Wówczas budynek przeszedł pod zarząd Komisji Edukacji Narodowej, stając się placówką świecką. Ta transformacja zapoczątkowała nowy rozdział w historii szkoły, która musiała dostosować się do zmieniających się realiów politycznych i edukacyjnych w Polsce.
Przez wieki placówka wielokrotnie zmieniała swoje nazwy, funkcjonując między innymi jako Szkoła Podwydziałowa czy Męskie Gimnazjum Filologiczne, aż do przyjęcia obecnej nazwy I Liceum Ogólnokształcące. W czasie II wojny światowej gmach służył celom wojskowym, a po jej zakończeniu szkoła czasowo mieściła się w innych lokalizacjach. Ostatecznie, po gruntownym remoncie, we wrześniu 2001 roku liceum powróciło do swojej historycznej siedziby, co stanowiło symboliczny powrót do tradycji i dziedzictwa.
Jacy wybitni absolwenci Collegium?
Dziś Collegium Gostomianum kontynuuje swoje tradycje doskonałości, utrzymując wysoką pozycję w rankingach edukacyjnych. W 2021 roku szkoła została wyróżniona "Srebrną Tarczą" w prestiżowym rankingu Perspektyw, zajmując 10. miejsce w województwie świętokrzyskim. To potwierdzenie jakości kształcenia i zaangażowania kadry pedagogicznej w rozwijanie potencjału uczniów.
Absolwenci Collegium Gostomianum to serce tej placówki, łączące bogatą przeszłość z teraźniejszością. Wśród wychowanków znajdują się wybitne postaci, takie jak światowej sławy matematyk Andrzej Schinzel, specjalizujący się w teorii liczb, który w wieku 14 lat wygrał Olimpiadę Matematyczną, otwierając sobie drogę na studia bez matury. Jego historia stanowi inspirację dla kolejnych pokoleń uczniów, pokazując możliwości osiągnięcia sukcesu.
Artykuł i zdjęcie wygenerowane przez sztuczną inteligencję (AI). Pamiętaj, że sztuczna inteligencja może popełniać błędy! Sprawdź ważne informacje. Jeżeli widzisz błąd, daj nam znać.
