Spis treści
Początki niezwykłej Misji Barbikańskiej
Początek lat 20. XX wieku w Białymstoku to czas, gdy w mieście pojawia się Misja Barbikańska – organizacja o specyficznej misji, jaką było nawracanie Żydów na chrześcijaństwo. To właśnie tu, w stolicy Podlasia, ulokowano jej centralę na całą Polskę, co świadczyło o ówczesnym znaczeniu regionu. Siedziba organizacji została wzniesiona przy ulicy Świętego Rocha 23, stanowiąc kompleks imponujących gmachów.
W latach 1927-1930, według projektu cenionego architekta Rudolfa Macury, w ramach rozbudowy kompleksu wzniesiono świątynię oraz szereg budynków towarzyszących. Na posesji przy Świętego Rocha już od 1928 roku działała prężnie drukarnia, odpowiedzialna za wydawanie czasopism misji, co podkreślało jej szeroki zakres działalności. W kolejnej dekadzie, w latach 30., rozszerzono ofertę o bezpłatne ambulatorium, bibliotekę, czytelnię, a nawet specjalny dom dla katechumenów, tworząc prawdziwe centrum społeczno-kulturalne.
Dlaczego wieża Barbikańskiej Misji zniknęła?
Architektura Kościoła Misji Barbikańskiej stanowiła niegdyś wyrazisty punkt w panoramie miasta, głównie za sprawą dominującej 20-metrowej wieży, pełniącej funkcję dzwonnicy. Cały kompleks przy ulicy Świętego Rocha 23, otoczony rozległym ogrodem, prezentował się niezwykle okazale, utrzymany w modnym wówczas stylu polskiego modernizmu. Był to widok, który z pewnością zapadał w pamięć mieszkańcom i przyjezdnym, świadcząc o prestiżu i znaczeniu miejsca.
W latach 1935-1936 świątynia została jeszcze rozbudowana, co miało dodatkowo podkreślić jej rosnące znaczenie. Niestety, dynamiczny rozwój Misji Barbikańskiej brutalnie przerwała historia w 1939 roku, wraz z wybuchem II wojny światowej. Jej członkowie, w tragicznych okolicznościach, znaleźli się w getcie białostockim, co położyło kres długoletniej i intensywnej działalności tej instytucji.
Kino Syrena Białostocka legenda
Po wojennej zawierusze budynek dawnego kościoła Misji Barbikańskiej został przeznaczony na zupełnie nowe cele, co było typowym zjawiskiem w powojennej Polsce. W 1956 roku podjęto decyzję o zburzeniu charakterystycznej wieży kościelnej, a cały obiekt przeszedł gruntowną i drastyczną przebudowę, która całkowicie zmieniła jego oblicze. To wtedy narodziła się legenda – w odmienionych murach zaczęło działać kultowe Kino Syrena.
Przez ponad pół wieku Kino Syrena było prawdziwym kulturalnym sercem Białegostoku, świadkiem niezliczonych pokazów filmowych i spotkań, które gromadziły tłumy mieszkańców. Było to jedno z najpopularniejszych kin w mieście, miejsce spotkań pokoleń i symbol rozrywki. Niestety, era świetności dobiegła końca w 2008 roku, kiedy to zasłużona instytucja zakończyła swoją działalność, pozostawiając po sobie pustkę i wiele wspomnień.
Czy to koniec dawnego blasku Syreny?
Po zamknięciu kino Syrena stało opuszczone przez długie lata, stając się smutnym świadectwem zmieniających się czasów i priorytetów. Pojawiały się różne pomysły na ożywienie tego historycznego miejsca, takie jak organizacja koncertów czy innych wydarzeń kulturalnych, jednak większość z nich nie doczekała się realizacji, pozostając jedynie w sferze planów i marzeń. Przez pewien czas w budynku mieścił się teatr dla dzieci Arkadia, co na krótko przywróciło mu choć część dawnego życia.
Co ciekawe, od 2014 roku dawne kino Syrena ponownie zaczęło pełnić funkcje religijne, powracając niejako do swoich korzeni. Obecnie odbywają się tam nabożeństwa zboru baptystów "Droga Zbawienia", a w jego progach działa również kawiarnia. Spotkania religijne i życie kawiarniane trwają do dziś, co pokazuje, że miejsce to, choć w innej formie, wciąż jest aktywne na mapie miasta, choć jego dawny blichtr kulturalny zgasł.
Rozpad kulturalnego serca Białegostoku
Niestety, nie cały zespół budynków Misji Barbikańskiej przetrwał do czasów współczesnych w niezmienionej formie. Dawne obiekty ambulatorium oraz dom mieszkalny, które szczęśliwie znalazły się w ewidencji zabytków, zostały na szczęście wyremontowane i są obecnie zamieszkane. Są one zespolone z dawnym kinem za pomocą specjalnego, nadwieszonego łącznika, tworząc ciekawą architektoniczną całość.
Paradoksalnie, sam budynek dawnego kina Syrena nie jest uznawany za zabytek, co budzi pewne kontrowersje. Jak argumentował dawny konserwator, pierwotny charakter obiektu został tak gruntownie przerobiony w przeszłości, że objęcie go ochroną konserwatorską nie miałoby już większego sensu. Dziś to niegdyś kulturalne serce Białegostoku niszczeje nieco na uboczu centrum miasta, jego ściany pokrywa graffiti, tynk odpada, a całość powoli popada w ruinę, będąc smutnym przypomnieniem minionej świetności, po której zostały jedynie wspomnienia.
Artykuł i zdjęcie wygenerowane przez sztuczną inteligencję (AI). Pamiętaj, że sztuczna inteligencja może popełniać błędy! Sprawdź ważne informacje. Jeżeli widzisz błąd, daj nam znać.
