Spis treści
Spadek religijności w diecezji sosnowieckiej
Najnowsze dane z Rocznika Annuarium Statisticum Ecclesiae in Polonia potwierdzają pogłębiające się procesy sekularyzacyjne w Polsce. Choć trend spadkowy jest widoczny w całym kraju, szczególnie wyraźny staje się w województwie śląskim, gdzie diecezja sosnowiecka wykazuje najbardziej zaawansowany kryzys Kościoła katolickiego. Wskaźniki praktyk religijnych należą tam do najniższych w kraju, co budzi poważne obawy o przyszłość lokalnej wspólnoty wiernych.
Analiza danych pokazuje, że wskaźnik dominicantes, czyli osób uczestniczących w niedzielnej mszy świętej, wynosi zaledwie 18,4% w diecezji sosnowieckiej. Jeszcze niższy jest wskaźnik communicantes, oznaczający osoby przyjmujące Komunię świętą, który osiągnął poziom 8,65%. Są to najniższe wartości w skali całego kraju, co plasuje diecezję sosnowiecką na ostatnim miejscu w ogólnopolskich rankingów religijności. W porównaniu ze średnią krajową (29,6% dominicantes i 14,6% communicantes), przepaść jest znacząca.
Jak Sosnowiec wypada na tle regionu?
Dramatyzm sytuacji w diecezji sosnowieckiej staje się jeszcze bardziej widoczny, gdy porównamy ją z sąsiednimi diecezjami województwa śląskiego. Różnice są uderzające i pokazują, że problemy diecezji sosnowieckiej są znacznie głębsze niż w pozostałej części regionu. Na przykład, archidiecezja katowicka odnotowuje dominicantes na poziomie 25,8%, diecezja gliwicka – 28,8%, a diecezja bielsko-żywiecka – 37,7%. Te wartości dwukrotnie przewyższają wynik sosnowiecki.
Nawet sąsiednia, silnie zurbanizowana archidiecezja katowicka, notuje wyniki o ponad 7 punktów procentowych lepsze. Z kolei diecezja bielsko-żywiecka, z jej silnymi tradycjami religijnymi, wyprzedza sosnowiecką ponad dwukrotnie. Taka dysproporcja podkreśla unikalny charakter kryzysu w diecezji sosnowieckiej, odróżniający ją od reszty województwa. Regularnie w życiu Kościoła uczestniczy tam mniej niż co piąty wierny, co utrzymuje się od poprzedniego roku.
Spada liczba księży i sakramentów
Problem w diecezji sosnowieckiej nie ogranicza się jedynie do frekwencji na mszach. Kryzys ma także wymiar kadrowy. Liczba księży przypisanych do diecezji spadła z 403 w 2018 roku do 364 obecnie. Bardziej niepokojący jest spadek liczby księży posługujących w parafiach, który wynosi aż 19,9% od 2018 roku, co jest jednym z najgłębszych spadków w Polsce.
Maleje również liczba udzielanych sakramentów. W 2024 roku odnotowano zaledwie 770 ślubów kościelnych oraz 3 146 chrztów. Są to liczby plasujące diecezję w dolnej części rankingów, co jest efektem zarówno demografii, jak i spadku religijności. Sytuacji nie poprawia niska liczba powołań – obecnie w seminarium diecezjalnym kształci się tylko 12 alumnów.
Młodzi odwracają się od Kościoła?
Przyszłość Kościoła w regionie również stoi pod znakiem zapytania. W diecezji sosnowieckiej odsetek uczniów uczęszczających na lekcje religii w roku szkolnym 2024/2025 wynosi zaledwie 61,7%. To jeden z najniższych wyników w Polsce i spadek o ponad 13 punktów procentowych w porównaniu do roku 2018/19. Taka dynamika wskazuje, że diecezja należy do najszybciej sekularyzujących się pod tym względem.
Młode pokolenie coraz rzadziej decyduje się na uczestnictwo w lekcjach religii, co sygnalizuje długoterminowe zmiany w strukturze Kościoła. Ta tendencja może mieć poważne konsekwencje dla przyszłości diecezji, wskazując na odwrócenie się części młodzieży od tradycyjnych form religijności. Statystyki te podkreślają konieczność podjęcia działań na rzecz odzyskania zaufania i zaangażowania młodych wiernych.
Dlaczego wierni odchodzą?
Z całą pewnością afery i skandale, które w ostatnich latach wstrząsały diecezją sosnowiecką, nie pomagają utrzymać liczby wiernych. Zmiana biskupa na obecnego Artura Ważnego może dać pozytywne efekty dopiero za kilka lat. Na razie jednak na światło dzienne wychodzą wciąż nowe sprawy z udziałem księży, które do tej pory były skrzętnie przemilczane i zamiatane pod dywan. Liczba duchownych, którym stawiane są prokuratorskie zarzuty, wciąż rośnie.
Ostatnim przykładem jest ksiądz Jacek K., który usłyszał aż 10 zarzutów, w tym molestowania i gwałtów na małoletnich, a także posiadanie pornografii dziecięcej. Prokuratura w Sosnowcu zaznacza, że jego przykład to dopiero początek fali kolejnych zatrzymań i postępowań, które nastąpią dzięki odnalezieniu tajemniczego notesu z nazwiskami osób krzywdzących dzieci. Skandale te niewątpliwie wpływają na spadek zaufania i odchodzenie wiernych od Kościoła w tym regionie.
Artykuł i zdjęcie wygenerowane przez sztuczną inteligencję (AI). Pamiętaj, że sztuczna inteligencja może popełniać błędy! Sprawdź ważne informacje. Jeżeli widzisz błąd, daj nam znać.
