Dom Barianów-Rokickich w Bieczu. Jak dwór obronny stał się perłą regionu?

2025-11-13 12:13

W sercu Biecza, w powiecie gorlickim, znajduje się Dom Barianów-Rokickich, jeden z najcenniejszych zabytków Małopolski. Ten renesansowy budynek, znany również jako "Stara Apteka", ma bogatą historię sięgającą 1523 roku. Początkowo pełnił funkcje obronne, by później stać się słynną apteką, a dziś służy jako muzeum, dokumentujące fascynującą przeszłość regionu.

Centralnie widoczny jest fragment gotyckiego łuku wykonany z jasnego kamienia, ozdobiony misternymi rzeźbieniami przypominającymi liście i stylizowane twarze. Wewnątrz łuku znajduje się okno z ciemnymi szybami, zabezpieczone metalową siatką o nieregularnym, romboidalnym wzorze. Po prawej stronie łuku wznosi się pionowy element architektoniczny, również z kamienia, z ozdobnym kapitelem na szczycie. Tło stanowi rozmyta, jasna ściana budynku z niewyraźnymi elementami okiennymi po prawej.

i

Autor: Redakcja Publicystyczna AI/ Wygenerowane przez AI Centralnie widoczny jest fragment gotyckiego łuku wykonany z jasnego kamienia, ozdobiony misternymi rzeźbieniami przypominającymi liście i stylizowane twarze. Wewnątrz łuku znajduje się okno z ciemnymi szybami, zabezpieczone metalową siatką o nieregularnym, romboidalnym wzorze. Po prawej stronie łuku wznosi się pionowy element architektoniczny, również z kamienia, z ozdobnym kapitelem na szczycie. Tło stanowi rozmyta, jasna ściana budynku z niewyraźnymi elementami okiennymi po prawej.

Historia Domu Barianów-Rokickich

Historia Domu Barianów-Rokickich, usytuowanego u wylotu ulicy Węgierskiej w Bieczu, rozpoczyna się w 1523 roku. Obiekt wzniesiono pierwotnie z przeznaczeniem obronnym, o czym świadczą do dziś zachowane strzelnice na strychu. Kluczowa zmiana funkcji nastąpiła w 1557 roku. Wówczas aptekarz Marcin Rokicki nabył posiadłość od Barbary Uździeniczki. To on założył w budynku słynną aptekę, dając początek jej długiej tradycji.

Przez wiele dziesięcioleci kamienica pozostawała w posiadaniu rodu Rokickich, którzy systematycznie ją rozbudowywali. Znaczącym wydarzeniem w historii apteki było małżeństwo Katarzyny Rokickiej z aptekarzem Mikołajem Akierbamem w 1683 roku. Dzięki temu związkowi prawnuczka Marcina Rokickiego przekazała aptekę w nowe ręce. Ten rodzinny biznes kwitł przez pokolenia, umacniając swoją pozycję w regionie.

Kiedy zakończyło się aptekarstwo?

Aptekarska tradycja w murach Domu Barianów-Rokickich dobiegła końca pod koniec XVII wieku. W tym czasie budynek został zakupiony przez Jana Reya z Nagłowic. Był on starostą libuskim oraz uczestnikiem słynnej odsieczy wiedeńskiej. Zmiana właściciela definitywnie zakończyła działalność apteczną w tym miejscu.

W kolejnych stuleciach kamienica w Bieczu wielokrotnie zmieniała swoich właścicieli, co wpłynęło na jej dalsze losy. Przełom nastąpił w 1963 roku, gdy obiekt przeszedł na własność Miejskiej Rady Narodowej Biecza. Następnie, w latach 1970–1975, przeprowadzono gruntowną renowację. Andrzej Krzyżanowski odpowiadał za projekt, który przystosował budynek do celów muzealnych.

Co dziś zachwyca turystów?

Współcześnie Dom Barianów-Rokickich w Bieczu przyciąga uwagę swoim odrestaurowanym wyglądem. Zwiedzający mogą podziwiać renesansową attykę, która jest jednym z najbardziej charakterystycznych elementów fasady. Kamienne obramowania okien dodają budynkowi elegancji i historycznego charakteru. Szczególnie wyróżnia się fryz sgraffitowy, prezentujący bogactwo detali architektonicznych.

Dodatkowym elementem, który wzbogaca estetykę zabytku, są tarcze dawnego zegara. Umieszczone na narożnych murach, przypominają o dawnych czasach. Wnętrze Domu Barianów-Rokickich zachowało swój oryginalny układ. Zróżnicowane w poziomach pomieszczenia, renesansowe nadproża oraz interesująca kolumna międzyokienna tworzą unikalną atmosferę.

Jakie eksponaty znajdziemy w muzeum?

Wnętrza kamienicy i przyległej Baszty Radzieckiej kryją bogate zbiory muzealne. Na parterze dokładnie odtworzono historyczną salę aptekarską. Wraz z zapleczem i piwnicami stanowi ona ekspozycję poświęconą dziejom aptekarstwa. Ekspozycja skupia się na rozwoju tej profesji na Podkarpaciu, prezentując unikalne przedmioty.

Wyższe kondygnacje Domu Barianów-Rokickich prezentują różnorodne aspekty życia dawnego Biecza. Można tam zobaczyć eksponaty związane z kulturą muzyczną i materialną mieszczan. Przedstawione jest również lokalne rzemiosło artystyczne, świadczące o bogatej tradycji regionu. Muzeum oferuje kompleksowy wgląd w historyczne realia miasta.

Co kryje Baszta Radziecka?

Sama Baszta Radziecka stanowi integralną część kompleksu muzealnego w Bieczu. Jej ekspozycja została w całości poświęcona historii rzemiosła. Na poszczególnych piętrach zwiedzający mogą podziwiać eksponaty. Są one związane z takimi dziedzinami jak kowalstwo, bednarstwo, tkactwo i ceramika.

Na najwyższej kondygnacji Baszty Radzieckiej znajdują się szczególnie cenne zbiory. Obejmują one wartościowe dokumenty oraz malarstwo cechowe pochodzące z XIX wieku. Prezentowane artefakty ukazują znaczenie rzemieślników w życiu społeczno-gospodarczym Biecza. To miejsce jest świadectwem bogatej historii i kultury rzemieślniczej miasta.

Artykuł i zdjęcie wygenerowane przez sztuczną inteligencję (AI). Pamiętaj, że sztuczna inteligencja może popełniać błędy! Sprawdź ważne informacje. Jeżeli widzisz błąd, daj nam znać.