Głownia sztandaru 12 PAL odnaleziona po 86 latach. Co symbol ukrywał w starachowickim lesie?

2025-12-07 14:22

W świętokrzyskich lasach, w okolicach Nadleśnictwa Starachowice, Grupa Ochrony Zabytków Fort dokonała niezwykłego odkrycia historycznego. Odnaleziono głownię sztandaru wraz z pasem należącym do 12 Pułku Artylerii Lekkiej, który przeleżał w ziemi niemal 86 lat, zakopany we wrześniu 1939 roku. To cenne znalezisko stanowi świadectwo dramatycznych wydarzeń kampanii wrześniowej na Kielecczyźnie.

Z ziemi wystaje metalowa ozdoba przypominająca szpic, pokryta patyną w odcieniach turkusu i brązu. Obok leży stara, zardzewiała sprzączka z fragmentem brązowego paska, częściowo zagrzebana w ciemnej, wilgotnej glebie. Na ziemi widać również drobne gałązki, wysuszone liście i fragmenty korzeni. W tle, nieco rozmazane, widoczne są dłonie dwóch osób, z których jedna nosi srebrny pierścionek, a druga ciemnoniebieski rękaw.

i

Autor: Redakcja Publicystyczna AI/ Wygenerowane przez AI Z ziemi wystaje metalowa ozdoba przypominająca szpic, pokryta patyną w odcieniach turkusu i brązu. Obok leży stara, zardzewiała sprzączka z fragmentem brązowego paska, częściowo zagrzebana w ciemnej, wilgotnej glebie. Na ziemi widać również drobne gałązki, wysuszone liście i fragmenty korzeni. W tle, nieco rozmazane, widoczne są dłonie dwóch osób, z których jedna nosi srebrny pierścionek, a druga ciemnoniebieski rękaw.

Wojenne znalezisko w lasach świętokrzyskich

Odnaleziona głownia sztandaru stanowi **materialne świadectwo walk** toczących się na Kielecczyźnie podczas kampanii wrześniowej 1939 roku. 12 Kresowy pułk artylerii lekkiej był jednostką organiczną 12 Dywizji Piechoty, stacjonującej głównie w Tarnopolu i Złoczowie. W sierpniu 1939 roku dywizja została skierowana do Południowego Zgrupowania Armii Odwodowej „Prusy”.

Transporty 12 Pułku Artylerii Lekkiej dotarły w rejon Skarżyska-Kamiennej na początku września. Bateria 9/12 Pułku Artylerii Lekkiej, przemieszczając się koleją, **była wielokrotnie bombardowana przez niemieckie lotnictwo**. Do 7 września 12 Dywizja Piechoty skoncentrowała się w lesie starachowickim, na wschód od Iłży.

Bitwa pod Iłżą i duże straty pułku

W nocy z 8 na 9 września oraz w ciągu dnia 9 września 1939 roku, 12 Dywizja Piechoty stoczyła zacięte walki. Bitwa rozegrała się pod Iłżą, Kotlarką i Rzechowem, a jej przebieg był tragiczny dla polskich jednostek. **12 Pułk Artylerii Lekkiej poniósł w tych starciach ogromne straty**, co miało wpływ na dalsze decyzje dowództwa.

W południe 9 września 1939 roku, w obliczu narastającego chaosu i rozbicia oddziałów, generał brygady Stanisław Skwarczyński podjął kluczową decyzję. Dowódca zgrupowania zdecydował o rozwiązaniu jednostek, wydając rozkaz zniszczenia ciężkiego sprzętu. **Działa 12 Pułku Artylerii Lekkiej zostały unieszkodliwione**, aby nie wpadły w ręce wroga.

Dlaczego ukryto sztandar?

Ważnym elementem rozkazu było **zabezpieczenie sztandarów pułkowych**, które stanowiły symbol honoru i ciągłości jednostki. Metalowa część sztandaru – głownia – została ukryta w gęstych lasach starachowickich. Żołnierze, po wykonaniu rozkazu, małymi grupami przedzierali się za Wisłę, starając się uniknąć niewoli.

Odkrycie głowni sztandaru 12 Pułku Artylerii Lekkiej jest hołdem dla żołnierzy tej jednostki. Walczyli oni w 1920 roku o granice kraju, a następnie bronili go w 1939 roku, często płacąc najwyższą cenę. **Wielu oficerów pułku, schwytanych przez Sowietów, padło ofiarą zbrodni katyńskiej**, co podkreśla dramaturgię tamtych wydarzeń.

Kapsuła czasu z przeszłości

Znalezisko z leśnej kryjówki w rejonie Starachowic działa jak **prawdziwa kapsuła czasu**, przypominająca o dramatycznej potrzebie ocalenia symboli państwowości. Było to szczególnie ważne w chwili całkowitego rozproszenia sił zbrojnych. Głownia, ukryta w pośpiechu, stała się cichym świadkiem polskiej historii.

Znaleziona głownia sztandaru to nie tylko artefakt, ale także **symbol niezłomności i pamięci o wydarzeniach września 1939 roku**. Przypomina o bohaterstwie żołnierzy 12 Dywizji Piechoty i 12 Pułku Artylerii Lekkiej, którzy walczyli o wolność Polski. Odkrycie to jest ważnym elementem lokalnej historii regionu świętokrzyskiego i świadectwem minionych lat.

Artykuł i zdjęcie wygenerowane przez sztuczną inteligencję (AI). Pamiętaj, że sztuczna inteligencja może popełniać błędy! Sprawdź ważne informacje. Jeżeli widzisz błąd, daj nam znać.