Spis treści
JSW w obliczu wyzwań
Zarząd Jastrzębskiej Spółki Węglowej otwarcie przyznaje, że sytuacja finansowa firmy jest więcej niż poważna. Już 9 stycznia 2026 roku wysłano do wszystkich 82 organizacji związkowych dramatyczny apel o pilne wypracowanie nowego porozumienia płacowego. Powód jest alarmujący: „Istotne pogorszenie sytuacji płynnościowej JSW w perspektywie najbliższych dwóch miesięcy” stawia spółkę na skraju, wymagając natychmiastowych działań.
To nie pierwszy raz, kiedy JSW próbuje zawrzeć z górnikami porozumienie dotyczące cięć. Poprzednia propozycja, przedstawiona związkowcom, została jednomyślnie odrzucona jako całkowicie nie do przyjęcia. Obecna sytuacja finansowa, wymagająca szybkich i zdecydowanych kroków, budzi uzasadnione obawy o stabilność zatrudnienia i przyszłość branży, która od lat boryka się z problemami strukturalnymi.
Drastyczne cięcia czy ratunek?
Spółka, szukając drogi wyjścia z impasu, wcześniej proponowała czasowe zawieszenie szeregu świadczeń płacowych, argumentując to koniecznością dostosowania kosztów do trudnych warunków panujących na rynkach węgla i koksu. Zarząd podkreśla, że podpisanie porozumienia ze stroną społeczną to absolutny warunek do pozyskania niezbędnego finansowania zarówno od instytucji państwowych, jak i prywatnych, co jest kluczowe dla dalszego funkcjonowania JSW.
Stawka jest niewiarygodnie wysoka, a presja czasu ogromna – brak zgody ze strony związków może skutkować uruchomieniem formalnych procesów restrukturyzacyjnych, co dla tysięcy pracowników oznaczałoby realne ryzyko. Zarząd JSW oczekuje na stanowisko górników do 19 stycznia 2026 roku, co tylko potęguje napięcie i niepewność panującą w górniczych rodzinach.
Co chce zabrać zarząd JSW?
Lista proponowanych cięć, które mają objąć górników Jastrzębskiej Spółki Węglowej, jest długa i budzi zrozumiałe oburzenie. Na trzy lata, czyli na lata 2026, 2027 i 2028, zarząd chce całkowicie zawieszyć wypłatę tzw. „czternastki”, co jest świadczeniem mocno zakorzenionym w górniczej tradycji i domowych budżetach. Dodatkowo, słynna Barbórka miałaby zostać w 2026 roku ograniczona do symbolicznych 30%, a w kolejnych dwóch latach całkowicie zniknąć.
Górników czekać ma również całkowite zawieszenie deputatu węglowego na ten sam trzyletni okres, a także cięcia w premiach i dodatkach BHP, co budzi szczególny niepokój w branży o podwyższonym ryzyku. Nawet popularna Karta Górnika, dająca dostęp do biletów, ma trafić do szuflady na trzy lata. Co więcej, spółka planuje powrót do minimalnych świadczeń chorobowych zgodnie z Kodeksem pracy i zmniejszenie rekompensat za pracę w dni wolne, pozostawiając tylko stawkę x1,5, co dla wielu oznacza znaczące uszczuplenie dochodów.
Czy górnicy stracą gwarancje pracy?
W planach zarządu JSW jest również obniżenie wartości posiłków regeneracyjnych do zaledwie 1 procenta minimalnego wynagrodzenia, co dla ciężko pracujących górników jest policzkiem. Najbardziej radykalną i budzącą największy sprzeciw propozycją jest jednak zawieszenie porozumienia z 2021 roku. Ten ruch dałby zarządowi wolną rękę w zmianie warunków pracy i płacy od 1 stycznia 2026 roku do końca 2028 roku.
W praktyce oznacza to, że gwarancje zatrudnienia, które do tej pory stanowiły fundament bezpieczeństwa socjalnego górników, stałyby się iluzoryczne. Ten element budzi największe obawy, bo de facto przekazuje całą władzę w ręce zarządu, bez realnych zabezpieczeń dla załogi. To właśnie kwestia bezpieczeństwa i stabilności zatrudnienia jest kością niezgody, która może pogrążyć rozmowy.
"To był szok!"
Reakcja związkowców JSW
Reakcja strony społecznej na te propozycje była, delikatnie mówiąc, natychmiastowa i niezwykle ostra. Przewodniczący Solidarności w JSW, Sławomir Kozłowski, jeszcze przed formalnymi rozmowami nie ukrywał swojego oburzenia, używając mocnych słów, by opisać skalę zaskoczenia i rozczarowania. To właśnie jego słowa najlepiej oddają nastrój panujący wśród załogi, która czuje się zdradzona i oszukana przez własny zarząd.
Następnie, w oficjalnym stanowisku, związki zawodowe jasno wyraziły swój sprzeciw wobec przedstawionych planów. Ich zdaniem, propozycje zarządu JSW nie tylko są nie do przyjęcia, ale wręcz świadczą o oderwaniu od realiów. To był mocny i jednoznaczny sygnał, że górnicy nie zamierzają łatwo ustąpić, a ich determinacja w obronie swoich praw jest ogromna.
"W ramach głosowania Reprezentatywne Organizacje Związkowe działające w JSW S.A. podjęły decyzje o braku zgody na podpisanie zaprezentowanego nam porozumienia"
Czy minister pomoże górnikom?
Na tym jednak nie koniec zorganizowanego sprzeciwu. Reprezentatywne Organizacje Związkowe skierowały do Ministra Aktywów Państwowych, Wojciecha Balczuna, ostry list, w którym dosłownie nie zostawiły suchej nitki na zarządzie JSW. Związkowcy alarmują, że od dwóch lat sygnalizowali Ministerstwu fatalne zarządzanie, brak nadzoru i systematyczne generowanie strat, które doprowadziły spółkę na skraj przepaści.
Oskarżenia są poważne – władze spółki obarczane są winą za zatrudnianie „zbędnych firm doradczych”, na które, jak twierdzą, wydano dziesiątki milionów złotych. Te gigantyczne sumy, zamiast przynieść poprawę, miały jedynie pogorszyć sytuację. Ten moment, kiedy skala marnotrawstwa i nieudolności wyszła na jaw, wstrząsnął całą załogą i doprowadził do kulminacji niezadowolenia.
Dlaczego związki odrzucają plan?
Związki zawodowe jednogłośnie odrzuciły propozycję zarządu JSW, jasno dając do zrozumienia, że nie ma mowy o ustępstwach. Ich zdaniem, przedstawiony plan jest rażąco niesymetryczny. Od pracowników wymaga się gigantycznych poświęceń i cięć, które realnie dotkną tysiące rodzin, podczas gdy plany zarządu dotyczące pozyskania nowego finansowania w wysokości 2,9 mld zł są nieudokumentowane i obarczone dużą niepewnością.
Ta dysproporcja w oczekiwaniach jest nie do przyjęcia. Strona społeczna podkreśla, że w przeszłości, dziesięć lat temu, zgodzili się na bolesne cięcia, ale wtedy przedstawiono im rzetelny plan, który jasno zakładał zwrot zawieszonych świadczeń w przyszłości. Obecny dokument nie zawiera takich gwarancji, co podważa zaufanie i budzi poważne obawy o powtórkę z historii, ale bez obiecanej rekompensaty.
Co dalej ze sporem w Jastrzębskiej Spółce Węglowej?
W obliczu patowej sytuacji i głębokiego rozczarowania brakiem zaufania do obecnego zarządu, związki zawodowe JSW podjęły zdecydowane kroki. Zażądano pilnego spotkania z kierownictwem Ministerstwa Aktywów Państwowych, aby w końcu usiąść do stołu i rozmawiać o przyszłości. Nie chodzi już tylko o samą Jastrzębską Spółkę Węglową, ale o los całego regionu górniczego, którego ekonomiczne i społeczne życie jest nierozerwalnie związane z tym przemysłowym gigantem.
Spór w JSW wchodzi w decydującą fazę, a jego wynik będzie miał kolosalne znaczenie dla tysięcy pracowników i ich rodzin, wpływając na stabilność całego regionu. To, czy strony znajdą wspólny język i wypracują kompromis, zadecyduje o tym, czy uda się uniknąć głębokiego kryzysu, który może wstrząsnąć polskim górnictwem i gospodarką kraju. Czas nagli, a oczekiwania są ogromne.
Artykuł i zdjęcie wygenerowane przez sztuczną inteligencję (AI). Pamiętaj, że sztuczna inteligencja może popełniać błędy! Sprawdź ważne informacje. Jeżeli widzisz błąd, daj nam znać.
