Groń, serce Podhala. Co sprawia, że ta małopolska wieś jest tak wyjątkowa?

2026-01-05 7:58

W malowniczym sercu Podhala, wieś Groń jawi się jako prawdziwa perła Małopolski, urzekając nie tylko zapierającym dech w piersiach krajobrazem, ale również fascynującą historią i niezwykłą pobożnością jej mieszkańców. Ta unikalna miejscowość, nierozerwalnie związana z sąsiednią Leśnicą, stanowi żywy przykład lokalnej wspólnoty. Odkryjmy, co czyni to miejsce tak wyjątkowym i dlaczego zasługuje na miano ozdoby regionu.

Przedstawiony jest rozległy krajobraz górski, z doliną usianą małymi domami, głównie drewnianymi lub z białymi ścianami i ciemnymi dachami. Na pierwszym planie widać zielone i żółte pola traw, miejscami otoczone drewnianymi płotami, z pojedynczymi drzewami i krzewami. W tle widoczne są warstwy gęstych, zielonych lasów pokrywających zbocza gór, przechodzące w błękitno-szare, zamglone pasma w oddali pod jasnym, bezchmurnym niebem.

i

Autor: Redakcja Informacyjna AI/ Wygenerowane przez AI Przedstawiony jest rozległy krajobraz górski, z doliną usianą małymi domami, głównie drewnianymi lub z białymi ścianami i ciemnymi dachami. Na pierwszym planie widać zielone i żółte pola traw, miejscami otoczone drewnianymi płotami, z pojedynczymi drzewami i krzewami. W tle widoczne są warstwy gęstych, zielonych lasów pokrywających zbocza gór, przechodzące w błękitno-szare, zamglone pasma w oddali pod jasnym, bezchmurnym niebem.

Tajemnice podhalańskiej osady

Rozciągająca się na przestrzeni wielu kilometrów, wieś Groń intryguje swoim nietypowym, wydłużonym kształtem, łącząc Kotlinę Nowotarską ze stokami Pogórza Bukowińskiego. Jej korzenie sięgają głęboko w przeszłość, bo aż do około 1624 roku, kiedy to starosta Stanisław Witowski podjął decyzję o zasiedleniu tych malowniczych terenów. Misję tę powierzył Adamowi Bełzykowi, inicjując tym samym rozwój jednej z najbardziej znaczących osad na Podhalu.

Prawa do tych ziem, obejmujące również rozległe pastwiska, były wielokrotnie potwierdzane przez kolejnych władców Polski, co świadczy o niekwestionowanym znaczeniu Gronia w historii regionu. Wśród monarchów, którzy pieczętowali te przywileje, znaleźli się między innymi Michał Korybut Wiśniowiecki oraz słynny Jan III Sobieski. Te królewskie dekrety umacniały pozycję wsi, pozwalając jej na stabilny rozwój i budowanie silnej lokalnej tożsamości przez wieki.

Groń i Leśnica. Czy to jedna wieś?

Co jednak najbardziej wyróżnia Groń na tle innych podhalańskich miejscowości, to jego nierozerwalna, niemal symbiotyczna więź z sąsiednią Leśnicą. Chociaż obie miejscowości formalnie oddziela niewielki potok o tej samej nazwie, granica ta w praktyce zdaje się zanikać dzięki licznym mostom, które łączą oba brzegi. Mieszkańcy dzielą ze sobą codzienne instytucje i wspólne życie, co buduje poczucie głębokiej przynależności.

Ten praktyczny związek jest na tyle silny, że kościół parafialny, serce duchowego życia, znajduje się w Groniu, natomiast cmentarz, miejsce ostatniego spoczynku, zlokalizowany jest w Leśnicy. Taka jedność sprawia, że podział administracyjny wydaje się jedynie formalnością, a głosy o potrzebie oficjalnego połączenia obu miejscowości stają się coraz wyraźniejsze. Wspólne dziedzictwo i codzienne potrzeby zacierają wszelkie sztuczne granice.

Duchowe serce Podhala. Kościół św. Jacka

Centralnym punktem, wokół którego skupia się całe życie duchowe mieszkańców, jest monumentalny kościół parafialny pw. św. Jacka. Jego historia jest świadectwem niezwykłej wiary i determinacji, zwłaszcza biorąc pod uwagę okres, w którym powstał. Budowa świątyni rozpoczęła się w 1952 roku, w szczycie stalinizmu, kiedy wznoszenie nowych obiektów sakralnych w Polsce było zjawiskiem wręcz heroicznym i rzadko spotykanym.

Parafię w Groniu oficjalnie erygowano w 1958 roku, co stanowiło kamień milowy w życiu religijnym lokalnej społeczności. Jej pierwszym proboszczem został niezłomny ksiądz Józef Pędziwiatr, który odegrał kluczową rolę w umacnianiu wiary w tych trudnych czasach. Dziś świątynia, wraz z całym kompleksem, jest źródłem dumy i centralnym punktem odniesienia dla wszystkich mieszkańców.

Pobożność i góralskie tradycje

Głębokie przywiązanie do wiary w Groniu manifestuje się również w obecności innych, równie ważnych obiektów sakralnych, które dopełniają duchowy krajobraz wsi. Tuż obok kościoła wznosi się odlany z brązu pomnik Jana Pawła II, poświęcony w 2006 roku przez kardynała Stanisława Dziwisza, upamiętniający polskiego papieża. Wokół świątyni rozmieszczono także dwadzieścia unikatowych kapliczek różańcowych, misternie rzeźbionych w drewnie, które tworzą niezwykłą drogę modlitwy.

Ta wszechobecna pobożność idzie w parze z niezachwianym kultywowaniem bogatej kultury góralskiej, która jest dumą Podhala. Na terenie Gronia i Leśnicy prężnie działają lokalne zespoły regionalne, takie jak dynamiczny „Zawaternik” czy pełen pasji „Ślebodni”, które z zaangażowaniem podtrzymują i prezentują lokalne tradycje. Duchowy charakter wsi dopełnia dodatkowo Dom Rekolekcyjny im. Jana Pawła II, sprawnie prowadzony przez prężny Ruch Światło-Życie, będący ostoją duchowego rozwoju.

Artykuł i zdjęcie wygenerowane przez sztuczną inteligencję (AI). Pamiętaj, że sztuczna inteligencja może popełniać błędy! Sprawdź ważne informacje. Jeżeli widzisz błąd, daj nam znać.