Spis treści
Zabytkowa kamienica po renowacji
Zabytkowy budynek przy ulicy Nowy Świat 25 w Warszawie przeszedł gruntowny remont elewacji, który został w połowie sfinansowany ze środków miejskich. Prace konserwatorskie przywróciły fasadzie jej dawny blask, zapewniając jednocześnie bezpieczeństwo przechodniom. Wspomniana renowacja była niezbędna ze względu na zły stan techniczny obiektu, widoczny w zawilgoconych tynkach i nieszczelnych obróbkach blacharskich. Prowizoryczne naprawy nie spełniały swojej funkcji, a kruszące się elementy balustrad stanowiły bezpośrednie zagrożenie dla pieszych.
Prace konserwatorskie rozpoczęły się w 2024 roku od elewacji tylnej, gdzie położono nowy tynk w kolorystyce zgodnej z tą z 1953 roku. Kolorystyka detalu architektonicznego oraz sztukaterii miała imitować szary piaskowiec, co nadało budynkowi historyczny charakter. Doświadczenia zdobyte podczas renowacji tylnej części posłużyły jako podstawa do przeprowadzenia kompleksowego remontu elewacji frontowej w 2025 roku. Na ten cel właścicielka kamienicy otrzymała z m.st. Warszawy dotację w wysokości blisko 233 tysięcy złotych, pokrywającą ponad 49 procent całkowitych kosztów, choć nie obejmowała ona wymiany okien.
Kto zbudował kamienicę na Nowym Świecie?
Historia kamienicy przy Nowym Świecie 25 sięga 1822 roku, kiedy to została wzniesiona według projektu uznanego architekta Karola Henryka Gallego. Pierwotnym zleceniodawcą i właścicielem był Jan Adolf Jasiński, zamożny przedsiębiorca warszawski, który zainwestował w ten prestiżowy obiekt. Budynek szybko stał się ważnym punktem na mapie Traktu Królewskiego, odzwierciedlając architekturę tamtego okresu. Na przestrzeni lat kamienica przechodziła różne transformacje, świadcząc o zmieniających się potrzebach i właścicielach.
W drugiej połowie XIX wieku w kamienicy mieściła się znana księgarnia Leopolda Szyllera, co dodatkowo podkreślało jej kulturalny charakter. Przed 1923 rokiem budynek, wraz z sąsiednią kamienicą pod numerem 23, przeszedł na własność Instytutu Wydawniczego „Biblioteka Polska”. W tym okresie dokonano ważnej nadbudowy o jedno piętro, które przeznaczono na mieszkanie dla ówczesnego właściciela. Te zmiany adaptacyjne odzwierciedlały ewolucję funkcjonalną obiektu w centrum Warszawy.
Alfredo Frassati i słynny Pasaż Italia
Około 1926 roku kamienice pod numerami 23 i 25 zostały zakupione przez Włocha Alfredo Frassatiego, który przeznaczył je dla swojej córki, Luciany Gawrońskiej-Frassatti. Nowa właścicielka zdecydowała się na dalszą rozbudowę, dodając kolejne piętro, co świadczyło o rosnącym prestiżu i potencjale nieruchomości. Jej decyzje znacząco wpłynęły na wygląd i funkcjonalność obiektu, kształtując jego charakter na kolejne dekady. To dzięki tej inwestycji kamienica zyskała swoją rozbudowaną formę, którą częściowo możemy obserwować do dziś.
W końcówce lat dwudziestych XX wieku na tyłach kamienicy powstała imponująca sala, która szybko stała się domem dla popularnej kawiarni „Italia” oraz handlowego Pasażu Italia. Kawiarnia wyróżniała się zróżnicowanymi wnętrzami; każda sala miała swój unikalny charakter, na przykład sala w stylu mauretańskim, gdzie serwowano kawę po turecku. Pasaż Italia był miejscem spotkań i handlu, tętniącym życiem społecznym i kulturalnym przedwojennej Warszawy. W okresie II wojny światowej w tym miejscu działały kino i dancing, kontynuując rozrywkowe tradycje obiektu.
Zniszczenia wojenne i mieszkanie Juliana Tuwima
Tragiczny rok 1944 przyniósł kamienicy przy Nowym Świecie 25 poważne zniszczenia, będące konsekwencją działań wojennych i Powstania Warszawskiego. Budynek, podobnie jak wiele innych w stolicy, został zdewastowany, co przerwało jego bogatą historię. Po zakończeniu wojny podjęto intensywne prace rekonstrukcyjne, a kamienica została odbudowana w 1951 roku. Odbudowa odbyła się na częściowo oryginalnych fundamentach, co pozwoliło zachować jej historyczny charakter.
Podczas powojennej odbudowy kamienicy przywrócono jej XIX-wieczną formę i wysokość, co miało na celu wpasowanie jej w nową linię zabudowy ulicy. W latach 1951-1953 ten historyczny adres stał się domem dla wybitnego polskiego poety i pisarza, Juliana Tuwima. Pamięć o jego obecności w tym miejscu upamiętnia specjalna tablica, umieszczona na wyremontowanej właśnie elewacji frontowej. Współcześnie budynek nie posiada własnego wejścia, poza tym prowadzącym do lokalu usługowego od ulicy, i jest połączony z sąsiednim domem pod numerem 23.
Artykuł i zdjęcie wygenerowane przez sztuczną inteligencję (AI). Pamiętaj, że sztuczna inteligencja może popełniać błędy! Sprawdź ważne informacje. Jeżeli widzisz błąd, daj nam znać.
