Spis treści
Historia Jurgowa. Kto założył wieś?
Jurgów został założony w 1546 roku na prawie wołoskim. Miejscowość ta znajdowała się wówczas w dobrach należących do zamku w Niedzicy, który stanowił część Królestwa Węgier. Według dawnych dokumentów, występujących pod węgierską nazwą Gyurgow, historia wsi nierozerwalnie łączy się z legendarnym założycielem. Decyzją Rady Ambasadorów, po I wojnie światowej, Jurgów przyznano Polsce, co zakończyło jego węgierski rozdział.
Legenda głosi, że pierwszym założycielem i sołtysem wsi był słynny zbójnik o imieniu Jurko. To właśnie od jego imienia Jurgów miał wziąć swoją nazwę, co potwierdza historyczne miano Gyurgow. Miejscowość ta przez krótki okres, w latach 1939-1945, została włączona do Słowacji, by po zakończeniu wojny ostatecznie wrócić w granice Polski. W ten sposób Jurgów na stałe zagościł w polskim krajobrazie kulturowym i geograficznym.
Jurgów – od pasterstwa do turystyki
Surowy klimat górski oraz specyficzne położenie Jurgowa nie sprzyjały rozwojowi rolnictwa na dużą skalę. Przez wiele stuleci podstawą utrzymania większości mieszkańców miejscowości było przede wszystkim pasterstwo. Istotną rolę w gospodarce odgrywało również tradycyjne tkactwo, które pozwalało na wytwarzanie niezbędnych produktów.
W XIX wieku mieszkańcy Jurgowa dostrzegli i zaczęli wykorzystywać potencjał rzeki Białki, która przepływała przez wieś. Nad kanałem Przykopą zbudowano wówczas młyny, folusz oraz tartak, co przyczyniło się do rozwoju lokalnego przemysłu. Powstała nawet niewielka elektrownia wodna. Dziś z dawnej infrastruktury aktywny pozostaje jedynie historyczny tartak, a główną gałęzią gospodarki stała się dynamicznie rozwijająca się turystyka. Część mieszkańców nadal pracuje przy wyrębie lasu na Słowacji.
Architektura drewniana. Gdzie zobaczyć zabytki?
Jurgów stanowi wyjątkową atrakcję dla entuzjastów historii oraz tradycyjnego budownictwa ludowego. Trzy obiekty znajdujące się na terenie tej miejscowości zostały włączone do prestiżowego Szlaku Architektury Drewnianej, podkreślając ich unikalny charakter. Drewniany kościół pw. św. Sebastiana, ufundowany w 1675 roku, zachwyca wnętrzem utrzymanym w stylu spiskiego rokoka.
Wśród bogatych malowideł oraz rzeźb i figurek kościelnych, na szczególną uwagę zasługuje nietypowy wizerunek diabła. Diabeł ten został przedstawiony jako pokonany przez Archanioła i znajduje się pod chórem. Kolejnym cennym zabytkiem jest Zagroda Sołtysów, będąca oddziałem Muzeum Tatrzańskiego, która jest unikatowym przykładem ubogiej, spiskiej chałupy z 1861 roku. Budynek ten łączy pod jednym dachem zarówno część mieszkalną, jak i gospodarczą, oferując wgląd w życie wiejskie na przełomie XIX i XX wieku.
Zespół szałasów pasterskich. Jaka jest ich historia?
Na malowniczej Polanie Podokólne, w Jurgowie, znajduje się unikatowy zespół kilkudziesięciu drewnianych szałasów pasterskich. Obiekty te nie powstały tam pierwotnie, lecz zostały przeniesione z tatrzańskich polan. Transport szałasów stał się konieczny po tym, jak mieszkańcy Jurgowa utracili prawo do wypasu owiec na terenach Tatrzańskiego Parku Narodowego.
Ten niezwykły kompleks szałasów pasterskich jest świadectwem dawnej gospodarki pasterskiej regionu i stanowi cenny zabytek kultury materialnej. Mimo swojego statusu zabytku, niestety zespół szałasów pasterskich powoli niszczeje, co stanowi wyzwanie dla ochrony dziedzictwa kulturowego. Jurgów oferuje niezapomnianą atmosferę, łącząc surową naturę, żywą tradycję i pasjonującą historię, co przyciąga turystów szukających autentyczności i wytchnienia w górach.
Artykuł i zdjęcie wygenerowane przez sztuczną inteligencję (AI). Pamiętaj, że sztuczna inteligencja może popełniać błędy! Sprawdź ważne informacje. Jeżeli widzisz błąd, daj nam znać.
