Kamieniołom Wiśniówka. Co kryją „Świętokrzyskie Malediwy”?

2025-12-02 18:35

Kamieniołom Wiśniówka w Paśmie Masłowskim, jeden z najstarszych kamieniołomów w Polsce, rozpoczął eksploatację złóż kwarcytu już w latach 20. XX wieku. Mimo aktywnej działalności wydobywczej w części zakładu, nieczynne wyrobisko przyciąga turystów. Miejsce to, nazywane „Szmaragdową Doliną” lub potocznie „Świętokrzyskimi Malediwami” ze względu na niezwykły kolor wody, stanowi unikatową atrakcję regionu świętokrzyskiego.

Centralny punkt obrazu zajmuje turkusowy zbiornik wodny o nieregularnym kształcie, otoczony stromymi, skalistymi brzegami. Brzegi składają się z szarych, kanciastych skał i fragmentów ziemi w odcieniach beżu i brązu, porośniętych miejscami zieloną roślinnością, w tym małymi krzewami i trawą. Woda w zbiorniku jest intensywnie turkusowa, miejscami ukazując jaśniejsze, bardziej zielonkawe odcienie przy płytszych partiach.

i

Autor: Redakcja Publicystyczna AI/ Wygenerowane przez AI Centralny punkt obrazu zajmuje turkusowy zbiornik wodny o nieregularnym kształcie, otoczony stromymi, skalistymi brzegami. Brzegi składają się z szarych, kanciastych skał i fragmentów ziemi w odcieniach beżu i brązu, porośniętych miejscami zieloną roślinnością, w tym małymi krzewami i trawą. Woda w zbiorniku jest intensywnie turkusowa, miejscami ukazując jaśniejsze, bardziej zielonkawe odcienie przy płytszych partiach.

Historia kamieniołomu Wiśniówka

Kamieniołomy Wiśniówka powstały na zachodnim zboczu wzgórza o tej samej nazwie, leżącego w Paśmie Masłowskim. Przedsiębiorstwo państwowe Kamieniołomy Państwowe w Zagnańsku włączyło je w swój skład. Uroczyste poświęcenie kopalni „Duża Wiśniówka” odbyło się 4 grudnia 1932 roku, co zapoczątkowało jej oficjalną działalność wydobywczą.

Decyzja o budowie kamieniołomu była konsekwencją szczegółowych badań geologicznych regionu, prowadzonych w latach 1927-1928 pod kierownictwem profesora Jana Czarnockiego. Początkowo wydobycie surowca odbywało się ręcznie, z użyciem siły ludzkiej oraz transportu konnego, a później z pomocą parowozu i kolejki wąskotorowej.

Rozwój osiedla robotniczego Wiśniówka

W związku z dynamicznym rozwojem kamieniołomu, w latach 1936-1938 wzniesiono w Wiśniówce specjalne osiedle robotnicze. Składało się ono z 17 domków dwurodzinnych bliźniaczych oraz 7 domów czterorodzinnych, charakteryzujących się drewnianą konstrukcją.

Te budynki mieszkalne, powstałe w celu zapewnienia zakwaterowania dla pracowników kopalni, są zamieszkane do dnia dzisiejszego. Świadczą o skali przedsięwzięcia i długotrwałym wpływie kamieniołomu na lokalną społeczność regionu świętokrzyskiego.

Co to są Świętokrzyskie Malediwy?

Mimo ciągłego zwożenia kamienia i stopniowego kurczenia się akwenu, jeziorko w nieczynnej części kamieniołomu Wiśniówka niezmiennie zachwyca niesamowitym kolorem wody. W przeszłości istniały tam dwa zbiorniki wodne, z których jeden był turkusowy, a drugi seledynowy, co przyczyniło się do nadania mu popularnej nazwy „Świętokrzyskie Malediwy”.

Woda w zbiorniku osiąga głębokość od 5 do 6 metrów, a w niektórych miejscach nawet do 17 metrów, zalewając okoliczne drzewa. Zatopiony kamieniołom można podziwiać z góry, poruszając się ścieżką biegnącą wzdłuż malowniczego jeziorka, co oferuje unikalne widoki.

Piaskowce kwarcowe z Kambru

Skały występujące w kamieniołomach Wiśniówka Duża i Mała to piaskowce kwarcowe, które powstały w okresie Kambru w Erze Paleozoicznej. Złoże piaskowców kwarcytowych środkowego i górnego kambru jest zlokalizowane w strefie łysogórskiej Gór Świętokrzyskich, co stanowi o jego geologicznej wyjątkowości.

Kamieniołom Wiśniówka Duża jest unikalnym w skali europejskiej stanowiskiem do obserwacji skał kambryjskich. Występują w nich zróżnicowane struktury tektoniczne oraz interesująca mineralizacja żyłowa, w tym powszechna mineralizacja kwarcowa i barytowa, co stanowi przedmiot badań naukowych.

Czy wstęp do kamieniołomu jest dozwolony?

Należy pamiętać, że teren kopalni „Kamieniołom Wiśniówka” stanowi własność prywatną, a zgodnie z licznymi tablicami informacyjnymi, wstęp na jego obszar jest surowo zabroniony. Zakaz ten wynika z poważnych zagrożeń bezpieczeństwa związanych z aktywną eksploatacją oraz specyfiką miejsca.

Część kopalni jest nadal czynna, a na terenie wyrobiska Mała Wiśniówka odbywa się ruch ciężkich maszyn, co stwarza ryzyko wypadków. Zbocza są bardzo strome i wysokie, a woda w zalewisku jest wyjątkowo zimna i głęboka, sięgając nawet 25 metrów. Obowiązuje całkowity zakaz kąpieli ze względu na ryzyko utraty zdrowia lub życia.

Konsekwencje naruszenia zakazu

Złamanie zakazu wstępu na teren Kamieniołomu Wiśniówka może skutkować nałożeniem kary grzywny w wysokości 500 złotych. Wyrobiska nie są przeznaczone do rekreacji, a ignorowanie ostrzeżeń może prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych lub śmiertelnych.

Osoby zainteresowane odwiedzeniem terenu powinny skontaktować się bezpośrednio z kierownictwem kopalni. Jest to jedyna możliwość umówienia zorganizowanego zwiedzania pod nadzorem upoważnionych osób, co zapewnia bezpieczeństwo i legalność wizyty.

Artykuł i zdjęcie wygenerowane przez sztuczną inteligencję (AI). Pamiętaj, że sztuczna inteligencja może popełniać błędy! Sprawdź ważne informacje. Jeżeli widzisz błąd, daj nam znać.