Karol Nawrocki o stanie wojennym. Jaka prawda kryje się za rocznicowym listem?

2025-12-13 14:05

44. rocznica wprowadzenia stanu wojennego w Polsce stała się okazją do refleksji nad dramatycznymi wydarzeniami sprzed lat. Karol Nawrocki, prezydent Instytutu Pamięci Narodowej, skierował list do uczestników obchodów, stanowczo przypominając o ofiarach komunistycznego reżimu, w tym o górnikach z kopalni "Wujek" i szykanowanych działaczach Solidarności. Jego przesłanie to nie tylko hołd, ale i apel o pielęgnowanie pamięci.

Ciemne drewniane krzesło stoi na drewnianej podłodze, umieszczone po lewej stronie kadru, z oparciem skierowanym w stronę dużej, deszczowej szyby. Przez mokrą szybę, pokrytą licznymi spływającymi kroplami deszczu, widać rozmyty miejski krajobraz. Na zewnątrz, niewyraźne światła uliczne i samochodowe, w odcieniach pomarańczowego, czerwonego i białego, odbijają się od mokrych powierzchni, tworząc efekt bokeh. Ulice i budynki są słabo widoczne, zanurzone w szaro-niebieskim, mglistym otoczeniu, co sugeruje późną porę lub pochmurną pogodę.

i

Autor: Redakcja Informacyjna AI/ Wygenerowane przez AI Ciemne drewniane krzesło stoi na drewnianej podłodze, umieszczone po lewej stronie kadru, z oparciem skierowanym w stronę dużej, deszczowej szyby. Przez mokrą szybę, pokrytą licznymi spływającymi kroplami deszczu, widać rozmyty miejski krajobraz. Na zewnątrz, niewyraźne światła uliczne i samochodowe, w odcieniach pomarańczowego, czerwonego i białego, odbijają się od mokrych powierzchni, tworząc efekt bokeh. Ulice i budynki są słabo widoczne, zanurzone w szaro-niebieskim, mglistym otoczeniu, co sugeruje późną porę lub pochmurną pogodę.

Co zniszczył stan wojenny?

Dokładnie 44 lata temu, w mroźną noc, nadzieja na wolność została brutalnie zdeptana przez przedstawicieli reżimu komunistycznego. Wprowadzenie stanu wojennego było nie tylko aktem siły, ale także symbolicznym odcięciem Polski od perspektywy stopniowego powrotu do grona wolnych narodów Europy i świata. To był cios w dążenia społeczeństwa do suwerenności i godności, który na długie lata zatrzymał rozwój kraju i pogrążył go w marazmie.

Junta generała Jaruzelskiego cynicznie twierdziła, że jej działania miały zapobiec interwencji wojsk Układu Warszawskiego oraz rzekomemu rozlewowi bratniej krwi. Rzeczywistość okazała się jednak przerażająco inna – to właśnie reżim sam przelewał krew strajkujących robotników, uczestników patriotycznych manifestacji i bezwzględnie prześladował opozycjonistów. **Ta obłudna narracja miała usprawiedliwić bezprawie**, ale historia bezlitośnie obnażyła jej fałsz.

"My, Polacy, nigdy nie zapomnimy o ofiarach stanu wojennego. O górnikach z kopalni "Wujek" zastrzelonych 16 grudnia 1981 roku. O tych, którzy zginęli później od kul ZOMO. O ofiarach esbeckich skrytobójstw. O tych, którzy fizycznie nie wytrzymali szykan i tortur w aresztach. O tych, którzy stracili życie lub zdrowie od ciosów milicyjnych pałek i gazu łzawiącego" - napisał Karol Nawrocki.

Kto zapłacił najwyższą cenę?

Lista ofiar stanu wojennego jest długa i naznaczona cierpieniem, a Karol Nawrocki w swoim liście przywołał te bolesne wspomnienia. Pamięć o górnikach z kopalni "Wujek", zastrzelonych w grudniu 1981 roku, stała się symbolem barbarzyństwa komunistycznego aparatu, który bez wahania używał siły przeciwko własnym obywatelom. To wydarzenie na zawsze wpisało się w zbiorową świadomość jako jedna z najciemniejszych kart polskiej historii po wojnie.

Jednak ofiary to nie tylko te, które zginęły od kul ZOMO czy esbeckich skrytobójstw, ale także tysiące Polaków, którzy fizycznie i psychicznie nie wytrzymali brutalnych szykan oraz tortur w aresztach. Od ciosów milicyjnych pałek i gazu łzawiącego tracili zdrowie i godność, a ich cierpienie, choć często niewidoczne w statystykach, **było fundamentalną ceną, jaką przyszło zapłacić za odwagę sprzeciwu**. Te traumy pozostały w ludziach na długie lata.

Emigracja. Milionowa strata dla Polski?

Konsekwencje stanu wojennego rozciągnęły się daleko poza doraźne represje, niosąc ze sobą długotrwałe skutki, które drążyły tkankę społeczną i gospodarczą kraju. Jednym z najbardziej dramatycznych zjawisk była fala emigracji, którą prezydent Nawrocki słusznie określa jako "straty osobowe na miarę strat wojennych". Blisko milion rodaków, zdesperowanych i pozbawionych nadziei, opuściło ojczyznę, szukając lepszego życia za granicą. To był exodus, który na zawsze zmienił oblicze Polski.

Wśród tych, którzy zdecydowali się na wyjazd, byli zgnębieni szykanami działacze opozycji demokratycznej i Solidarności, ale także zwykli obywatele, uciekający od upadlającej biedy i braku perspektyw. Były to często osoby w pełni sił, energiczne, twórcze i pomysłowe, z cenną wiedzą i umiejętnościami zawodowymi. **Władza komunistyczna celowo odebrała im wszelką wiarę w pomyślną przyszłość**, rezerwując szanse na awans społeczno-ekonomiczny wyłącznie dla swojego wiernego aparatu. Niestety, znaczna większość z nich nigdy już nie wróciła.

"Wyjeżdżali zgnębieni szykanami działacze opozycji demokratycznej i Solidarności. Uciekali od upadlającej biedy emigranci zarobkowi – zwykle osoby w pełni sił, energiczne, twórcze i pomysłowe, z cenną wiedzą i umiejętnościami zawodowymi. Władza odebrała im resztki wiary w pomyślną przyszłość, rezerwując szanse na awans społeczno–ekonomiczny wyłącznie dla swojego aparatu. Zdecydowana większość z tych, którzy udali się wtedy na obczyznę, nigdy już nie wróciła do Polski" - pisze Nawrocki.

Przesłanie Pana Cogito. Czym jest pamięć?

W obliczu tej trudnej historii, Karol Nawrocki przywołuje poruszające słowa wiersza Zbigniewa Herberta „Przesłanie Pana Cogito”: „(…) zaiste nie w twojej mocy / przebaczać w imieniu tych których zdradzono o świcie”. Ten fragment idealnie oddaje dylemat pamięci i niemożności wymazania krzywd, których dopuścił się reżim wobec własnego narodu. Nie możemy zapomnieć o zdradzie, jaką było wprowadzenie stanu wojennego i represje wobec tych, którzy marzyli o wolności.

Prezydent IPN podkreśla jednak, że choć przebaczenie może być niemożliwe dla potomnych, w naszej mocy leży coś równie istotnego: dokumentowanie i przekazywanie kolejnym pokoleniom prawdy o komunistycznej dyktaturze oraz najmroczniejszym okresie, jakim był stan wojenny. To właśnie pielęgnowanie radykalnego sprzeciwu wobec ignorowania woli narodu i zamykania mu ust jest kluczowe, aby historia nie powtórzyła swoich najgorszych kart. **Musimy aktywnie przeciwstawiać się ośmieszaniu i osłabianiu naszego państwa**, a także wszelkim przejawom nielojalności wobec wolnej Polski.

"Jest jednak w naszej mocy dokumentować i przekazywać kolejnym pokoleniom prawdę o komunistycznej dyktaturze i jednym z jej okresów najmroczniejszych, jakim był stan wojenny. Możemy i powinniśmy pielęgnować w sobie radykalny sprzeciw wobec ignorowania woli narodu i zamykania mu ust. Musimy przeciwstawiać się ośmieszaniu i osłabianiu naszego państwa oraz wszelkim przejawom zuchwałej nielojalności wobec wolnej, niepodległej i demokratycznej Polski – za którą tylu wspaniałych rodaków oddało życie" - apeluje prezydent.

Niewzruszona odmowa bezprawiu

Jasne jest, że w obliczu historycznych lekcji i ofiar tamtego okresu, „nie ma i nigdy nie będzie naszej zgody na przemoc i autorytarne bezprawie”. Twarde stanowisko prezydenta Nawrockiego to przypomnienie, że Polska nie może pozwolić sobie na powrót do rządów, które charakteryzują się rażącą nieudolnością, zastojem i marazmem. Te negatywne zjawiska, jeśli by się pojawiły, mogłyby gasić w sercach młodych ludzi zapał, nadzieję na lepsze jutro i poczucie własnej godności jako Polaków. **To przestroga przed zagrożeniami dla demokratycznych fundamentów.**

Na koniec, Karol Nawrocki skierował podziękowania do organizatorów uroczystości – Instytutu Pamięci Narodowej oraz Muzeum Żołnierzy Wyklętych i Więźniów Politycznych PRL – a także do wszystkich, którzy z determinacją strzegą prawdy o bohaterskiej walce Polaków ze zniewoleniem komunistycznym. To oni, poprzez swoją pracę, **zapewniają ciągłość pamięci o ofiarach czerwonego reżimu**, co jest bezcenne dla przyszłych pokoleń.

Artykuł i zdjęcie wygenerowane przez sztuczną inteligencję (AI). Pamiętaj, że sztuczna inteligencja może popełniać błędy! Sprawdź ważne informacje. Jeżeli widzisz błąd, daj nam znać.