Spis treści
Nowe zasady polskiej ortografii
1 stycznia 2026 roku weszły w życie istotne zmiany w zasadach polskiej ortografii. Zostały one przyjęte uchwałami Rady Języka Polskiego działającej przy Prezydium Polskiej Akademii Nauk. Te nowelizacje mają na celu ułatwienie i ujednolicenie wielu kwestii dotyczących poprawnej pisowni, z którą wielu Polaków miało dotychczas trudności.
Nowe regulacje mają bezpośrednie znaczenie dla uczniów przygotowujących się do egzaminu maturalnego. Dotyczą również ósmoklasistów oraz osób zdających egzaminy eksternistyczne. W odpowiedzi na te zmiany, Centralna Komisja Egzaminacyjna opublikowała w tej sprawie ważny komunikat, który rozwiewa wiele wątpliwości dotyczących oceniania.
Jak CKE oceni prace egzaminacyjne?
Centralna Komisja Egzaminacyjna poinformowała, że w latach 2026–2030, podczas oceniania poprawności ortograficznej prac egzaminacyjnych, akceptowane będą zarówno dotychczasowe, jak i nowe zasady zapisu. Dotyczy to matury, egzaminu ósmoklasisty oraz egzaminów eksternistycznych. Jest to ważna informacja dla wszystkich zdających, ponieważ zapewnia okres przejściowy.
Decyzja ta ma na celu ułatwienie dostosowania się do wprowadzonych zmian. Ogranicza również ryzyko błędów wynikających z równoległego funkcjonowania starych i nowych reguł. Zdający nie będą karani za stosowanie jednej z dwóch form, o ile są one zgodne z obowiązującymi normami w okresie przejściowym.
"Nowe zasady ortografii będą jedynymi obowiązującymi począwszy od roku 2031" - informuje w komunikacie CKE.
Najważniejsze zmiany od 2026 roku
Nowelizacja zasad ortograficznych obejmuje wiele obszarów, które mogą często pojawić się w pracach egzaminacyjnych. Wśród nich wyróżnić można zmiany dotyczące pisowni wielkiej litery w nazwach mieszkańców miast, dzielnic, osiedli i wsi. Od teraz będą one zapisywane wielką literą, na przykład: Warszawianin, Mokotowianin, Nowohucianin.
Kolejna zmiana dotyczy pojedynczych egzemplarzy produktów. Wielka litera obejmie także takie zapisy, jak „pod oknem zaparkował czerwony Ford”. To ujednolicenie ma na celu doprecyzowanie zasad, które wcześniej budziły sporo wątpliwości i były często źródłem błędów ortograficznych wśród uczniów.
Pisownia nazw własnych i publicznych
Istotne modyfikacje wprowadzono w zasadach zapisu nazw obiektów w przestrzeni publicznej. Od 2026 roku wielką literą pisane będą m.in. Aleja Róż, Plac Zbawiciela, Park Kościuszki, Kościół Mariacki, Zamek Książ. Warto jednak pamiętać, że w wyrazie „ulica” nadal zachowana zostanie mała litera, co stanowi wyjątek od ogólnej reguły.
Ponadto, wielką literą zapisywane będą wszystkie człony nazw lokali, instytucji, nagród i odznaczeń. Wyjątkiem są przyimki i spójniki. Przykłady to Nagroda Nobla, Teatr Wielki oraz Kawiarnia Literacka. Te zasady mają na celu ujednolicenie pisowni nazw własnych, co powinno uprościć ich stosowanie.
Nowe reguły pisowni „nie”
Wprowadzono także ujednoliconą pisownię partykuły „nie” z imiesłowami odmiennymi. Oznacza to, że od 2026 roku obowiązuje łączna pisownia „nie” z imiesłowami, bez jakichkolwiek wyjątków, co znacznie upraszcza dotychczasowe zasady. Ta zmiana ma wyeliminować powszechne błędy i niejasności w tym zakresie.
Ujednolicono również łączną pisownię partykuły „nie” z przymiotnikami i przysłówkami. Dotyczy to również stopnia wyższego i najwyższego. Przykłady to „niemilszy” czy „nienajlepiej”. Te klarowne reguły mają ułatwić uczniom opanowanie poprawnej pisowni i zmniejszyć liczbę błędów w tekstach.
Kluczowe wnioski dla maturzystów 2026
Dla osób zdających maturę w 2026 roku kluczowa jest informacja, że nowe zasady nie będą rygorystycznie egzekwowane od pierwszego dnia. Możliwość stosowania obu wariantów zapisu znacząco zmniejsza presję. Pozwala to uczniom skupić się na treści oraz argumentacji w wypracowaniach, a nie na drobnych szczegółach ortograficznych.
Ten okres przejściowy daje czas na pełne przyswojenie sobie zmienionych reguł. Od roku 2031 nowe zasady ortografii staną się jedynymi obowiązującymi, co oznacza, że do tego czasu uczniowie mają szansę na spokojne przygotowanie i adaptację do wszystkich wprowadzonych zmian.
Artykuł i zdjęcie wygenerowane przez sztuczną inteligencję (AI). Pamiętaj, że sztuczna inteligencja może popełniać błędy! Sprawdź ważne informacje. Jeżeli widzisz błąd, daj nam znać.
