Spis treści
Historia gotyckiej świątyni w Młynarskiej Woli
Młynarska Wola, miejscowość w powiecie elbląskim, w gminie Młynary, ma bogatą historię sięgającą XIV wieku. Lokacja wsi nastąpiła prawdopodobnie przed 1329 rokiem na terenie dawnej staropruskiej osady, a już w XIV wieku funkcjonowała tu karczma oraz młyn wodny. Około 1300 roku wzniesiono tu pierwszy kościół pod wezwaniem św. Tomasza, który niestety został zniszczony podczas wojen polsko-krzyżackich.
Nowa świątynia, o formie jednonawowego kościoła o wymiarach około 31 na 15 metrów, powstała w 1593 roku. W 1705 roku dobudowano drewnianą wieżę, którą odrestaurowano w 1823 roku, umieszczając na jej chorągiewce wiatrowej herb rodu zu Dohna ze Słobit, ówczesnych patronów parafii. Sam kościół został nieco rozbudowany w 1709 roku, a w XVIII wieku wzbogacono jego wnętrze o barokowe elementy wystroju, również dzięki fundacji Dohnów.
Co działo się ze świątynią po wojnie?
Ostatnim pastorem ewangelickim parafii Słobity–Młynarska Wola był w latach 1928–1945 Johann Neumann. Mimo burzliwych wydarzeń II wojny światowej, kościół przetrwał ten okres bez większych uszkodzeń, co dawało nadzieję na jego dalsze funkcjonowanie. Niestety, jego powojenne losy okazały się znacznie bardziej skomplikowane i tragiczne, prowadząc do jego stopniowego upadku. To właśnie po zakończeniu działań wojennych rozpoczął się proces jego dewastacji.
Po zakończeniu wojny świątynia najpierw została przekształcona przez Armię Czerwoną w spichlerz, co było pierwszym krokiem do utraty jej sakralnego charakteru. Następnie obiekt przejęła wspólnota prawosławna, a przez kilka lat nabożeństwa odprawiał w nim ks. Naumow z Gdańska. W tym okresie podjęto również decyzje o przeniesieniu części cennego wyposażenia kościoła do innych miejscowości.
Kiedy świątynia popadła w ruinę?
Część wyposażenia kościoła z Młynarskiej Woli została przeniesiona do innych świątyń. Dzwony oraz zegar trafiły do kościoła w Młynarach, natomiast barokowy ołtarz znalazł swoje nowe miejsce w Olsztynie. Te działania, choć być może miały na celu ratowanie poszczególnych elementów, przyczyniły się do dalszego ogołocenia obiektu i utraty jego integralności. Świątynia bez swojego wyposażenia zaczęła tracić na znaczeniu i funkcji.
Z biegiem czasu obiekt coraz bardziej popadał w ruinę. W latach 60. i 70. XX wieku budynek wykorzystywano jako magazyn Gminnej Spółdzielni, prawdopodobnie do składowania nawozów sztucznych, co dodatkowo przyspieszyło jego degradację. Jeszcze około 1990 roku kościół posiadał dach, lecz obecnie po dawnej świątyni pozostały jedynie malownicze, historyczne mury, stanowiące świadectwo minionych epok.
Jakie inne zabytki kryje Młynarska Wola?
Młynarska Wola, poza ruinami gotyckiego kościoła, oferuje również inne zachowane zabytki, które świadczą o jej bogatej przeszłości. Wśród nich znajduje się dawny cmentarz przykościelny, który wraz z oryginalną bramą wejściową stanowi świadectwo dawnych pochówków i historii lokalnej społeczności. Cmentarz stanowi ważny element historycznego krajobrazu wsi.
Inne warte uwagi obiekty to budynek dawnej szkoły, wzniesiony w 1910 roku w stylu barokowym, obecnie zaadaptowany na mieszkania prywatne, oraz dawna gospoda z 1901 roku, również będąca własnością prywatną. Można tu także zobaczyć budynek dawnej kuźni, który podobnie jak pozostałe, jest obecnie prywatnym obiektem. Te zabytki dopełniają obraz historycznego charakteru Młynarskiej Woli.
Artykuł i zdjęcie wygenerowane przez sztuczną inteligencję (AI). Pamiętaj, że sztuczna inteligencja może popełniać błędy! Sprawdź ważne informacje. Jeżeli widzisz błąd, daj nam znać.
