Spis treści
Zima 2025: zaskakujący początek i rekord
Początek zimy w 2025 roku przyniósł zmienne warunki atmosferyczne w Polsce, charakteryzując się okresami intensywnych opadów śniegu oraz mrozów. Chociaż listopad 2025 roku dał się odczuć jako pierwszy atak zimy z pokrywą śnieżną dochodzącą do pół metra, przełom listopada i grudnia przyniósł znaczne ocieplenie. Zimowa aura szybko ustąpiła, lecz okazało się to jedynie wstępem do prawdziwych mrozów i obfitych opadów, które nadejść miały później.
Powszechne stwierdzenie, że „nie ma już takich zim”, ma swoje podstawy w obserwacji coraz łagodniejszych sezonów, lecz historia rekordów zimna w Polsce pokazuje, że ekstremalne temperatury nadal występują. Zestawienia historyczne wskazują, że najzimniejszym miesiącem w Polsce jest zazwyczaj luty, który regularnie przynosił rekordowe mrozy. To właśnie w tym miesiącu najczęściej notowano ekstremalnie niskie temperatury w ciągu ostatnich dekad.
Nowy rekord zimna w Polsce
Aktualny rekord zimna w Polsce wynosi -41,1°C i został odnotowany stosunkowo niedawno, bo 17 lutego 2025 roku. Ta ekstremalna temperatura została zarejestrowana w Litworowym Kotle, położonym w Małopolsce. Wynik ten przesunął wcześniejszy rekord, który utrzymywał się przez prawie sto lat, na drugie miejsce w rankingu najniższych temperatur.
Poprzedni rekord, który przez 96 lat był najniższą temperaturą w Polsce, wynosił -40,6°C. Został on zanotowany 10 lutego 1929 roku w Żywcu, na terenie województwa śląskiego. Rok 1929 zapisał się jako jeden z najzimniejszych w historii, dostarczając wielu rekordowych pomiarów w różnych częściach południowej Polski. Oba te wydarzenia podkreślają, jak zmienna potrafi być pogoda w Polsce.
Kiedy padają rekordowe mrozy?
Analiza danych historycznych z lat 1888-2025 wskazuje, że rekordy zimna w Polsce zmieniały się wielokrotnie, a ich najczęstszym miesiącem występowania był luty. Ten miesiąc konsekwentnie przynosił najbardziej ekstremalne spadki temperatur, co czyni go kluczowym okresem dla obserwacji anomalii pogodowych. Luty jest statystycznie najchłodniejszy, co sprzyja powstawaniu i utrzymywaniu się niskich temperatur na dużą skalę.
Zima z 1929 roku jest przykładem szczególnie surowego okresu, podczas którego odnotowano aż sześć rekordowych wyników. Temperatury wahały się wówczas od -39,3°C do -40,6°C na różnych stacjach meteorologicznych w południowej Polsce. Te historyczne dane dobitnie świadczą o tym, że ekstremalne mrozy nie są zjawiskiem nowym, choć ich częstotliwość i intensywność mogą ulegać zmianom.
Gdzie są polskie bieguny zimna?
Zestawienie rekordowych mrozów w Polsce jasno wskazuje, że najniższe temperatury koncentrują się w południowej części kraju. Jest to obszar, który często nazywany jest „biegunami zimna” Polski. Regiony te charakteryzują się specyficznym ukształtowaniem terenu i warunkami klimatycznymi, sprzyjającymi powstawaniu i utrzymywaniu się bardzo niskich temperatur.
Pierwszych dziesięć najwyższych spadków temperatury w historii polskiej meteorologii zanotowano w województwach śląskim, małopolskim oraz podkarpackim. Te trzy regiony są najbardziej narażone na ekstremalne mrozy i regularnie pojawiają się w statystykach jako najzimniejsze miejsca w kraju. Ich położenie geograficzne i orografia mają decydujący wpływ na tak surowe warunki pogodowe.
Artykuł i zdjęcie wygenerowane przez sztuczną inteligencję (AI). Pamiętaj, że sztuczna inteligencja może popełniać błędy! Sprawdź ważne informacje. Jeżeli widzisz błąd, daj nam znać.