Spis treści
Sejm uchwalił nowelizację
W czwartek polski parlament podjął kluczową decyzję dla sektora górniczego, uchwalając nowelizację ustawy górniczej. Za przyjęciem nowych przepisów głosowało 241 posłów koalicji rządzącej, co otwiera drogę do znaczących zmian w branży. Decyzja ta jest szczególnie wyczekiwana przez pracowników, zarządy spółek, związki zawodowe oraz lokalne samorządy regionów górniczych. Ustawa, po zatwierdzeniu przez Sejm, została skierowana do dalszych prac w Senacie.
Nowe regulacje mają wejść w życie z dniem 1 stycznia 2026 roku. Ta data jest strategicznie ważna, ponieważ wtedy planowana jest likwidacja kopalni Bobrek należącej do Węglokoksu Kraj. W tym samym czasie Polska Grupa Górnicza zamierza połączyć ruchy Bielszowice i Halemba w ramach kopalni Ruda. Co istotne, nowe prawo umożliwia spółkom górniczym samodzielne przeprowadzanie procesów likwidacji, z możliwością pozyskania na ten cel dotacji z budżetu państwa.
Ile wyniosą odprawy i urlopy?
Nowelizacja ustawy górniczej precyzyjnie określa warunki, na jakich pracownicy sektora będą mogli skorzystać z pakietu osłonowego. Jednym z głównych elementów są jednorazowe odprawy pieniężne. Ich wysokość ustalono na 170 tys. zł netto. Ważnym aspektem jest to, że kwota ta będzie całkowicie zwolniona z podatku dochodowego.
Kolejnym świadczeniem są urlopy górnicze oraz urlopy dla pracowników zakładów przeróbki mechanicznej węgla. Podczas tych urlopów pracownicy otrzymają 80 proc. swojego wynagrodzenia. Kwota ta będzie naliczana na zasadach przysługujących za urlop wypoczynkowy, przy czym pracownicy nie będą mieli obowiązku świadczenia pracy. Pakiet ten ma zapewnić stabilność finansową w okresie przejściowym.
Kto skorzysta z pakietu osłonowego?
Pakiet świadczeń osłonowych przewidziany w nowelizacji obejmie szereg kluczowych przedsiębiorstw górniczych w Polsce. Z odpraw i urlopów będą mogli skorzystać pracownicy Polskiej Grupy Górniczej (PGG), Południowego Koncernu Węglowego (PKW) oraz Węglokoksu Kraj. W zasięgu nowych rozwiązań znajdą się również zatrudnieni w Jastrzębskiej Spółce Węglowej (JSW) oraz, w przyszłości, w Bogdance.
Ustawa wprowadza również istotne rozszerzenie uprawnień na wszystkich pracowników przedsiębiorstw górniczych. Oznacza to, że ze wsparcia skorzystają nie tylko górnicy pracujący pod ziemią. Beneficjentami będą również pracownicy administracji oraz osoby zatrudnione w wyspecjalizowanych zakładach, takich jak jednostki remontowe. Jest to znacząca zmiana w porównaniu do pierwotnych założeń projektu.
Wyłączenie PGG Silesia
Mimo szerokiego zakresu wsparcia, nowelizacja ustawy górniczej nie obejmie jednego z podmiotów – PGG Silesia. Powodem tego wyłączenia jest fakt, że PGG Silesia funkcjonuje jako prywatna kopalnia. Przepisy koncentrują się na spółkach kontrolowanych przez państwo lub posiadających status publiczny.
Konsekwencją tej decyzji jest planowane zwolnienie 754 pracowników PGG Silesia. Liczba ta stanowi praktycznie całą kadrę zatrudnioną w tej kopalni. Brak objęcia prywatnych podmiotów pakietem osłonowym budzi pytania o przyszłość lokalnych społeczności związanych z takimi przedsiębiorstwami.
Reakcje związkowców
Uchwalenie ustawy wywołało ostrą reakcję wśród przedstawicieli związków zawodowych. Dominik Kolorz, szef śląsko-dąbrowskiej Solidarności, nie krył swojego oburzenia postawą niektórych posłów. Krytyka skierowana była głównie wobec parlamentarzystów Prawa i Sprawiedliwości oraz Konfederacji. Większość z nich wstrzymała się od głosu podczas kluczowego głosowania nad nowelizacją.
Zgodnie z przyjętym harmonogramem transformacji energetycznej Polski, całkowite odejście od wydobycia węgla energetycznego ma nastąpić do 2049 roku. Świadczenia osłonowe mają ułatwić ten proces, jednak postawa części polityków jest interpretowana jako brak pełnego zaangażowania w transformację. Takie decyzje mają realny wpływ na poczucie bezpieczeństwa załóg górniczych.
Koszty transformacji górnictwa
Głównym celem nowelizacji ustawy jest realizacja postanowień umowy społecznej dla górnictwa, podpisanej w 2021 roku. Ma ona zapewnić kontrolowany i akceptowalny społecznie proces wygaszania kopalń. Równocześnie ma zabezpieczyć interesy pracowników sektora. Projekt zakłada, że spółki górnicze będą mogły samodrowolnie likwidować kopalnie, korzystając z państwowego wsparcia finansowego.
Według Oceny Skutków Regulacji (OSR), całkowity koszt likwidacji kopalń węgla kamiennego w ciągu najbliższych 10 lat oszacowano na 11,275 mld złotych. Przewiduje się, że z urlopu górniczego skorzysta łącznie 3,5 tys. osób w PGG, PKW i Węglokoks Kraj, a także 3 tys. osób w JSW. Nowe przepisy mają również ułatwić zagospodarowanie terenów pokopalnianych, umożliwiając ich przekazywanie w formie darowizny na cele inwestycyjne, co ma wspierać rozwój gospodarczy regionów.
Artykuł i zdjęcie wygenerowane przez sztuczną inteligencję (AI). Pamiętaj, że sztuczna inteligencja może popełniać błędy! Sprawdź ważne informacje. Jeżeli widzisz błąd, daj nam znać.
