Spis treści
Wojenne losy obrazu „Lato”
Wrocław ponownie stał się domem dla zaginionego dzieła sztuki – obrazu "Lato" pędzla duńskiej malarki Berthy Wegmann. Dzieło, utracone podczas II wojny światowej, odnaleziono po dekadach poszukiwań w duńskim domu aukcyjnym. Jego powrót jest efektem zaangażowania polskiego Ministerstwa Kultury oraz wyjątkowej postawy duńskiej rodziny, która bezpłatnie zwróciła obraz do Muzeum Narodowego we Wrocławiu. Ministra kultury Marta Cienkowska poinformowała o uroczystym przekazaniu dzieła.
Bertha Wegmann (1847-1926), czołowa postać duńskiego malarstwa, odwiedziła Śląsk na początku XX wieku, gdzie stworzyła "Lato". W 1906 roku obraz został zakupiony przez Śląskie Towarzystwo Artystyczne i trafił do Śląskiego Muzeum Sztuk Pięknych we Wrocławiu. Tuż przed 1939 rokiem dzieło wypożyczono do Średniej Szkoły Dziewcząt we Wrocławiu, po czym jego ślad zaginął wraz z wybuchem II wojny światowej.
Gdzie przebywał obraz?
Przez dziesięciolecia losy obrazu "Lato" pozostawały nieznane, stanowiły tajemnicę. Ministra Marta Cienkowska podkreśliła, że dokładne okoliczności opuszczenia Wrocławia i trafienia do prywatnej kolekcji nie są w pełni wyjaśnione. Interesujące jest, że na początku XXI wieku obraz pojawiał się na rynku sztuki w różnych krajach, w tym w Wielkiej Brytanii, Izraelu i Danii. Jednak polscy muzealnicy nie byli w stanie go rozpoznać z powodu braku fotografii, posiadając jedynie szczegółowy opis z przedwojennego katalogu wrocławskiego muzeum.
Prawdziwy przełom w poszukiwaniach nastąpił dopiero w 2024 roku. Wówczas obraz został wystawiony na sprzedaż w renomowanym duńskim domu aukcyjnym Bruun Rasmussen. Właśnie w tym momencie pracownicy Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego zwrócili uwagę na istotny szczegół. Była nim niewielka nalepka w języku polskim, umieszczona na odwrocie płótna, co okazało się kluczowe do identyfikacji dzieła.
"Nasz zespół, zespół ministerstwa zweryfikował jego pochodzenie i dzięki pracy badawczej oraz bardzo dużej otwartości osób, w których rękach był, udało się go odzyskać" – mówiła ministra Cienkowska podczas uroczystości przekazania obrazu.
Dlaczego obraz wrócił do Polski?
Po otrzymaniu pełnej dokumentacji, która jednoznacznie potwierdziła polskie pochodzenie dzieła, dom aukcyjny skontaktował resort kultury z duńskimi właścicielami. Historia odzyskania "Lata" jest zatem również opowieścią o wyjątkowej postawie. Rodzeństwo, które odziedziczyło obraz, podjęło szlachetną decyzję o jego bezpłatnym zwrocie do Polski, po zapoznaniu się z jego wojenną historią. Dzieło nie zostało sprzedane, lecz zostało oddane jako gest dobrej woli.
Ministra kultury Marta Cienkowska wyraziła swoją ogromną wdzięczność rodzinie, która zdecydowała się oddać bezcenne dzieło. Podkreśliła, że na szczęście coraz więcej osób wykazuje takie postawy, co przyczynia się do przywracania sprawiedliwości dziejowej. Proces odzyskiwania strat wojennych jest skomplikowany i wymaga wiele pracy, jednak takie przypadki pokazują, że jest to możliwe.
"Jestem ogromnie wdzięczna rodzinie, które postanowiła oddać to dzieło. Na szczęście jest coraz więcej takich postaw. To jest przywracanie sprawiedliwości dziejowej" – podkreśliła ministra kultury.
Jak odzyskać zaginione dzieło?
Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego prowadzi obszerną bazę danych, w której znajduje się blisko 70 tysięcy zidentyfikowanych dzieł sztuki utraconych w wyniku II wojny światowej. Odnalezienie takiego obiektu stanowi jedynie początek długiego i złożonego procesu. Droga do jego odzyskania obejmuje szczegółowe badania autentyczności oraz żmudne negocjacje z obecnymi posiadaczami. Działania te często rozciągają się na wiele lat i wymagają międzynarodowej współpracy.
Obecnie resort kultury aktywnie prowadzi prawie 200 postępowań restytucyjnych, które obejmują 18 różnych krajów na całym świecie. Powrót obrazu "Lato" do Wrocławia stanowi kolejny znaczący sukces polskich specjalistów w dziedzinie odzyskiwania dóbr kultury. Jest to również wymowny dowód na to, że nawet po upływie 80 lat od zakończenia wojny historyczna sprawiedliwość może zatriumfować, a zaginione dzieła powracają do swoich prawowitych miejsc.
Artykuł i zdjęcie wygenerowane przez sztuczną inteligencję (AI). Pamiętaj, że sztuczna inteligencja może popełniać błędy! Sprawdź ważne informacje. Jeżeli widzisz błąd, daj nam znać.
