Spis treści
Opłata reprograficzna: co się zmienia w 2026 roku?
Półki sklepowe z elektroniką, dotychczas często oblegane przez kupujących szukających prezentów lub wymieniających sprzęt, mogą wkrótce prezentować wyższe ceny. Od 1 stycznia 2026 roku w życie wejdą zaktualizowane przepisy dotyczące opłaty reprograficznej, które wpłyną na koszt wielu popularnych urządzeń cyfrowych dostępnych na polskim rynku.
Zmiany te obejmą szeroki zakres nowoczesnej elektroniki, w tym smartfony, laptopy, telewizory z funkcją nagrywania oraz tablety. Celem wprowadzenia nowej opłaty jest zapewnienie rekompensaty finansowej dla twórców, których dzieła są kopiowane do użytku prywatnego. Oczekuje się, że producenci przeniosą te dodatkowe koszty na konsumentów, co finalnie przełoży się na wyższe ceny detaliczne w sklepach.
Jakie urządzenia obejmie nowa opłata?
Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego jest odpowiedzialne za planowane rozszerzenie listy produktów objętych opłatą reprograficzną. Zgodnie z zapowiedziami, zmienione regulacje będą dotyczyć urządzeń cyfrowych, takich jak smartfony, tablety, komputery oraz telewizory wyposażone w funkcję nagrywania. Celem jest dostosowanie przepisów do obecnego krajobrazu technologicznego i sposobów konsumpcji mediów.
Opłata reprograficzna nie jest nowością w polskim systemie prawnym; funkcjonuje ona od lat 90. XX wieku. Pierwotnie obejmowała tradycyjne nośniki danych i urządzenia do ich kopiowania, takie jak kasety magnetofonowe, płyty CD czy nagrywarki. Obecne zmiany mają na celu objęcie opłatą nowoczesnych urządzeń, które umożliwiają kopiowanie treści do użytku prywatnego.
Jaki będzie koszt opłaty?
Zgodnie z planowanymi zmianami, wysokość opłaty reprograficznej ustalono na 1 procent wartości danego urządzenia elektronicznego. Oznacza to, że kwota doliczana do ceny produktu będzie proporcjonalna do jego wartości. Ten procentowy wskaźnik ma zapewnić sprawiedliwe rozłożenie kosztów w zależności od ceny sprzętu.
Szacuje się, że roczne wpływy z tej opłaty mogą osiągnąć kwotę nawet 200 milionów złotych. Środki te zostaną przekazane organizacjom zbiorowego zarządzania prawami autorskimi, takim jak ZAiKS, w celu rekompensaty dla twórców muzyki, filmów i książek za prywatne kopiowanie ich dzieł. Jest to forma zabezpieczenia praw autorskich w erze cyfrowej reprodukcji.
Kto faktycznie poniesie koszty?
Choć formalnie odpowiedzialność za uiszczenie opłaty reprograficznej spoczywać będzie na producentach lub importerach sprzętu elektronicznego, w praktyce sytuacja będzie inna. Firmy najprawdopodobniej przeniosą te dodatkowe koszty na cenę detaliczną produktów, co w konsekwencji oznacza, że to konsumenci odczują podwyżkę przy zakupie nowych urządzeń. Jest to standardowa praktyka rynkowa w przypadku wprowadzania nowych obciążeń.
Przykładowe szacunki wskazują, że smartfon kosztujący 5 500 zł może zdrożeć o około 55 zł, natomiast laptop o wartości 7 000 zł może podrożeć o około 80 zł. Zakup telewizora za 8 100 zł może wiązać się z dodatkowym kosztem w wysokości co najmniej 81 zł, a tablet wyceniony na 1 500 zł może zdrożeć o około 15 zł. Podwyżki będą proporcjonalne do wartości zakupionego sprzętu.
Artykuł i zdjęcie wygenerowane przez sztuczną inteligencję (AI). Pamiętaj, że sztuczna inteligencja może popełniać błędy! Sprawdź ważne informacje. Jeżeli widzisz błąd, daj nam znać.
