Spis treści
Co mierzy „jakość życia” po polsku?
Od lat co pewien czas pojawiają się rankingi, które próbują odpowiedzieć na jedno z najbardziej nurtujących pytań: gdzie w Polsce żyje się najlepiej? Najnowsze badanie, przygotowane we współpracy marek Algolytics Technologies oraz SW Research, jest próbą odpowiedzi na to złożone pytanie, analizując niebagatelną liczbę 90 wskaźników cząstkowych, pogrupowanych w dziesięć tematycznych kategorii, takich jak zdrowie, środowisko czy warunki ekonomiczne. Metodologia ta, uzupełniona o ankiety wśród mieszkańców, ma dać kompleksowy obraz jakości życia.
Co ciekawe, ogólnopolskie zestawienie z wagami eksperckimi stawia na podium niewielkie miejscowości, z Mińskiem Mazowieckim na czele, a tuż za nim Pabianicami i Inowrocławiem, co może zaskakiwać w kontekście dominacji metropolii. Natomiast wariant z wagami ankietowymi, odzwierciedlający subiektywne odczucia Polaków, wynosi na pierwsze miejsce Sopot, z Warszawą tuż za nim, potwierdzając, że rzeczywistość „na papierze” nie zawsze pokrywa się z ludzkimi preferencjami. Mińsk Mazowiecki zachował mocną pozycję również w tej kategorii.
Jak wypadło świętokrzyskie w ogólnopolskim rankingu?
Gdy spojrzymy na ogólnopolskie zestawienie, województwo świętokrzyskie, delikatnie mówiąc, nie rzuca na kolana, lokując się gdzieś w środku stawki, z dala od absolutnych liderów. Region ten nie załapał się do „ekstraklasy” jakości życia, którą konsekwentnie tworzy południowo-centralny pas kraju, obejmujący województwa takie jak śląskie, małopolskie czy dolnośląskie. To pokazuje, że choć region ma swoje atuty, nie jest postrzegany jako lokomotywa ogólnopolskiego rozwoju w tym kontekście.
Jednocześnie nie jest jednak tak źle, by bić na alarm – region świętokrzyski wyraźnie dystansuje najsłabsze obszary Polski. Te, jak wiemy, tradycyjnie koncentrują się na północnym wschodzie kraju, w tym województwa podlaskie oraz warmińsko-mazurskie. Jest to pewnego rodzaju pocieszenie, ale nie powód do hucznego świętowania, raczej do refleksji nad dalszym rozwojem i poprawą warunków życia dla mieszkańców regionu.
Które miasta dominują w regionie?
Przechodząc do konkretów, czyli do naszego rodzimego podwórka, wyniki rankingu dla województwa świętokrzyskiego nie są specjalnie zaskakujące, potwierdzając pewne tendencje widoczne od lat. W czołówce zestawienia tradycyjnie dominują większe miejscowości, co świadczy o silnej osi miejskiej regionu, koncentrującej najwyższe wyniki jakości życia. Mniejsze ośrodki miejskie i gminy peryferyjne mają wciąż wiele do nadrobienia, by dorównać wojewódzkim centrom.
Wyniki dla regionu prezentowane są w dwóch, znanych już wariantach ważenia, co pozwala na pełniejszą i bardziej zniuansowaną interpretację. Wagi eksperckie akcentują znaczenie systemowe i długoterminowe, obejmujące środowisko, bezpieczeństwo oraz infrastrukturę, natomiast wagi z badania ankietowego odzwierciedlają subiektywne preferencje i codzienne doświadczenia mieszkańców, takie jak bliskość usług czy warunki ekonomiczne. To pozwala na spojrzenie na problem z różnych perspektyw.
Ranking gmin województwa świętokrzyskiego według ekspertów
Kiedy pod lupę weźmiemy wyniki rankingowe w świetle ekspertyzy, czołówka województwa świętokrzyskiego rysuje się dość klarownie, choć bez większych sensacji. Na samym szczycie podium znalazły się Kielce, tuż za nimi uplasował się Ostrowiec Świętokrzyski, a trzecie miejsce przypadło Starachowicom. Dalej w zestawieniu pojawiają się Sandomierz, Jędrzejów, Skarżysko-Kamienna, Końskie, Włoszczowa, Skarżysko Kościelne oraz Staszów.
Twórcy badania z dużą precyzją uzasadnili wybór liderów, wskazując, że o przewadze Kielc decyduje gęsta i różnorodna sieć transportu publicznego, silna edukacja oraz sprawność służb (duży odsetek szybkich interwencji). Ostrowiec Świętokrzyski i Starachowice również zyskały dzięki mocnej komunikacji publicznej, jakości edukacji i bezpieczeństwu, co pokazuje, że kluczowe usługi publiczne są fundamentem satysfakcjonującego życia w regionie.
Subiektywne preferencje mieszkańców – lista
Interesujące są również rezultaty, gdy spojrzymy na ranking z perspektywy mieszkańców, czyli w wariancie opartym na wagach ankietowych, które odzwierciedlają ich codzienne doświadczenia. Liderzy rankingu pozostają stabilni, co wskazuje na pewną spójność, ale zmienia się ich kolejność, dając nam wgląd w to, co jest dla Polaków najważniejsze. Ponownie, na pierwszym miejscu znalazły się Kielce, tym razem wyprzedzając Sandomierz oraz Starachowice.
Dalsze miejsca zajęły Ostrowiec Świętokrzyski, Jędrzejów, Skarżysko-Kamienna, Nowiny, Włoszczowa, Staszów i Końskie. Kielce utrzymały pozycję lidera dzięki bardzo dobremu transportowi publicznemu, silnej edukacji, korzystnym warunkom ekonomicznym oraz gęstej sieci usług i bliskiej dostępności Podstawowej Opieki Zdrowotnej. Sandomierz zyskał na znaczeniu dzięki wysokiej jakości kształcenia, dostępności edukacji, transportowi publicznemu oraz sprawnym służbom, co podkreśla znaczenie kompleksowej infrastruktury społecznej dla mieszkańców.
Gdzie żyje się najgorzej w świętokrzyskim?
Choć skupiamy się na liderach, warto pamiętać, że każdy ranking ma też swoją drugą stronę – te miejsca, które niestety wypadły najsłabiej. W obu metodach ważenia czołówkę rankingu niezmiennie dominują ośrodki miejskie, które koncentrują edukację, usługi, transport i służby, ale to gminy peryferyjne zamykają stawkę. Najniższe wartości w regionie, zarówno w wariancie eksperckim, jak i ankietowym, notują gminy takie jak Nowy Korczyn, Słupia Konecka czy Wiślica. To wyraźny sygnał o nierównościach rozwojowych w regionie.
Wartości te, czy to z perspektywy ekspertów, czy subiektywnych odczuć mieszkańców (w tym Tarłów i Fałków), jednoznacznie wskazują na obszary, gdzie jakość życia jest najniższa. Pokazuje to, że wyzwania związane z dostępem do usług, edukacji i infrastruktury wciąż stanowią barierę dla pełnego rozwoju tych miejscowości, a różnica między centrami miejskimi a peryferiami pozostaje widoczna, co wymaga dalszych działań i inwestycji.
Artykuł i zdjęcie wygenerowane przez sztuczną inteligencję (AI). Pamiętaj, że sztuczna inteligencja może popełniać błędy! Sprawdź ważne informacje. Jeżeli widzisz błąd, daj nam znać.
