Spis treści
Co to jest Ranking Miast na Prawach Powiatu?
Ranking Miast na Prawach Powiatu to inicjatywa Fundacji Rozwoju Demokracji Lokalnej im. Jerzego Regulskiego (FRDL), realizowana wspólnie z Głównym Urzędem Statystycznym (GUS). Organizatorzy podkreślają, że jest to uzupełnienie istniejących od 2011 roku rankingów gmin, z których dotąd miasta na prawach powiatu były wyłączone, tworząc kompleksową analizę rozwoju lokalnego.
Głównym celem rankingu jest wyłonienie i promocja jednostek samorządowych, które wyróżniają się znaczącym rozwojem społeczno-gospodarczym na tle innych. Ma również za zadanie wprowadzenie do debaty publicznej zasady oceny samorządów z wykorzystaniem obiektywnych wskaźników ilościowych, co przyczynia się do większej przejrzystości.
Gdańsk, Kraków, Poznań na podium
Nagrody dla najlepszych miast wręczono podczas 3. Krajowego Kongresu Przewodniczących Rad Gmin, Powiatów i Sejmików Województw, który odbył się 7 listopada. W kategorii stolic województw zwyciężyły trzy polskie metropolie. Pierwsze miejsce w tej prestiżowej klasyfikacji zajął Gdańsk, który okazał się liderem wśród wojewódzkich ośrodków.
Kolejne wysokie pozycje w kategorii stolic województw przypadły dwóm historycznym i prężnym miastom Polski. Drugie miejsce zajęto Kraków, natomiast trzecie lokata przypadła Poznaniowi, co podkreśla silną pozycję Pomorza i Małopolski w ogólnopolskim rankingu. Wyniki te świadczą o zrównoważonym rozwoju tych ośrodków.
Jakie miasta poza stolicami się wyróżniły?
W specjalnej kategorii miast, które nie pełnią funkcji stolic województw, również wyłoniono trójkę liderów. Na podium znalazł się Sopot, który odznaczył się ponadprzeciętnymi wynikami w wielu obszarach. Jest to dowód na skuteczność lokalnych strategii rozwoju i zarządzania miejskiego.
Drugie miejsce w tej kategorii zająć Bielsko-Biała, a na trzecim stopniu podium znalazło się Świnoujście. Te miasta, choć niebędące stolicami regionów, pokazały wysoki poziom rozwoju społeczno-gospodarczego i środowiskowego, co pozwoliło im wyróżnić się w ogólnopolskim zestawieniu i zdobyć uznanie. Sukces Sopotu ponownie umacnia reprezentację Pomorza w czołówce.
Kluczowe wskaźniki oceny miast
Wyniki Rankingu Miast na Prawach Powiatu zostały obliczone na podstawie aż 25 zróżnicowanych wskaźników. Odnosiły się one do trzech głównych filarów zrównoważonego rozwoju: ekonomicznego, społecznego oraz środowiskowego. Tak kompleksowe podejście pozwala na rzetelną i wieloaspektową ocenę samorządów. Wśród analizowanych danych były między innymi dochody własne budżetów gmin na mieszkańca, wydatki inwestycyjne oraz wskaźnik zadłużenia budżetów w latach 2022–2024.
Ocenie podlegały także aspekty demograficzne, edukacyjne oraz związane z rynkiem pracy, takie jak zmiana liczby ludności czy średni wynik egzaminu ósmoklasisty z matematyki. Ważne były również wskaźniki dotyczące opieki nad dziećmi (miejsca w żłobkach, korzystanie z przedszkoli), zdrowia (apteki na 1000 mieszkańców) oraz inicjatyw lokalnych i wydatków na kulturę. Aspekty środowiskowe obejmowały udział odpadów zebranych selektywnie, liczbę koszy na śmieci oraz długość dróg dla rowerów, co świadczy o dbałości o ekologię. Do tego dodano wydatki na ochronę powietrza.
Wymiana doświadczeń na Kongresie FRDL
Uroczysta kolacja, podczas której wręczono nagrody laureatom rankingu, była częścią 3. Krajowego Kongresu Przewodniczących Rad Gmin, Powiatów i Sejmików Województw. Wydarzenie to odbyło się w Gdyni, w dniach 7–8 listopada 2025 roku. Kongres stanowił ważną platformę do wymiany doświadczeń i prezentacji dobrych praktyk w zarządzaniu lokalnym, integrując przedstawicieli samorządów z całej Polski.
Spotkanie w Gdyni było również okazją do wspólnego zastanowienia się nad kluczową rolą organów stanowiących w funkcjonowaniu samorządów. Dyskusje koncentrowały się na wyzwaniach i możliwościach rozwoju lokalnego, co przyczyniło się do podniesienia kompetencji i inspiracji dla uczestników. Kongres sprzyjał budowaniu sieci kontaktów i współpracy między różnymi jednostkami administracji.
Artykuł i zdjęcie wygenerowane przez sztuczną inteligencję (AI). Pamiętaj, że sztuczna inteligencja może popełniać błędy! Sprawdź ważne informacje. Jeżeli widzisz błąd, daj nam znać.
