Spis treści
Schronisko Stożek w Beskidach
Schronisko PTTK Stożek, zlokalizowane w Wiśle, jest oficjalnie uznawane za najstarsze polskie schronisko górskie w Beskidzie Śląskim. Obiekt charakteryzuje się także mianem jednego z najdłużej nieprzerwanie działających schronisk w całych Beskidach. Położone jest tuż pod szczytem Wielkiego Stożka, osiągającego wysokość 978 metrów nad poziomem morza.
Budynek usytuowany jest na grzbiecie pasma Czantorii i Stożka, który równocześnie wyznacza granicę państwową między Polską a Czechami. Z tego wyjątkowego miejsca rozpościera się malowniczy widok na Dolinę Wisły, Pasmo Wiślańskie oraz szczyty Tatr. Schronisko stanowi ważny punkt orientacyjny dla turystów.
"Także położenie schroniska ma wiele zalet: dogodne dojścia z Doliny Wisły, czy też grzbietem nad Czantorii lub Przełęczy Kubalonka, jak również od strony Czech powoduje, że odwiedza je mnóstwo turystów zarówno latem, jak i zimą - czytamy w opisie schroniska."
Walka o polską obecność
Początki historii schroniska Stożek sięgają znacznie dalej niż data jego otwarcia, bo aż do roku 1910. Wówczas Jan Galicz, wpływowy członek zarządu Polskiego Towarzystwa Turystycznego „Beskid” w Cieszynie, wysunął inicjatywę wzniesienia polskiego schroniska na Stożku. Pomysł ten spotkał się z entuzjazmem, co zaowocowało podpisaniem wstępnej umowy kupna działki.
Realizacja planów napotkała jednak na poważne przeszkody ze strony Komory Cieszyńskiej, która energicznie broniła interesów niemieckiej organizacji Beskidenverein. Sytuacja eskalowała do politycznego skandalu, który za sprawą księdza Józefa Londzina dotarł aż do parlamentu w Wiedniu. Wybuch I wojny światowej ostatecznie zniweczył te wczesne plany budowy.
Kamień węgielny w 1920 roku
Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości, sytuacja uległa znaczącej zmianie, otwierając nowe możliwości dla polskiej turystyki. W maju 1919 roku zarząd PTT „Beskid” podjął kluczową decyzję o natychmiastowym rozpoczęciu prac budowlanych schroniska na Stożku. Mimo zapału, Towarzystwo dysponowało jedynie częścią niezbędnych środków finansowych.
Podobnie jak w poprzednich próbach, ponownie zwrócono się do społeczeństwa z apelem o wsparcie. Dzięki zorganizowanym zbiórkom funduszy udało się pozyskać środki na zakup odpowiedniej parceli oraz na rozpoczęcie kluczowej inwestycji. Uroczyste położenie kamienia węgielnego nastąpiło 30 maja 1920 roku. Autorem projektu architektonicznego był Stanisław Chorubski.
Kiedy otwarto schronisko Stożek?
Uroczyste otwarcie schroniska PTTK Stożek miało miejsce 9 lipca 1922 roku, co stanowiło symboliczny moment dla polskiej turystyki górskiej. Niemniej jednak, pełne wyposażanie i wykańczanie obiektu trwało jeszcze wiele lat, aż do początku lat 30. XX wieku. Koszty inwestycji finalnie znacznie przekroczyły początkowe założenia budżetowe, lecz sukces był bezsporny.
Schronisko szybko stało się symbolem zwycięstwa społecznej determinacji i niezłomnego ducha. Od samego początku funkcjonowania obiekt przyciągał rzesze turystów, służąc nie tylko jako komfortowe miejsce noclegowe, ale również jako atrakcyjny punkt widokowy oraz naturalny węzeł wielu górskich szlaków turystycznych.
Okres II wojny światowej
Okres II wojny światowej przyniósł schronisku PTTK Stożek trudne czasy, kiedy to obiekt znalazł się pod kontrolą niemieckich gospodarzy. W wyniku działań wojennych i okupacji, schronisko zostało poważnie zdewastowane, a jego wnętrza ucierpiały znacząco. Po zakończeniu działań wojennych wnętrza prezentowały opłakany stan.
Szczególnie dotknięta była sala jadalna, gdzie zalegały pozostałości po stacjonujących tam koniach. Mimo to, dzięki zaangażowaniu dozorcy, obiekt nie został rozgrabiony, co było kluczowe dla jego przyszłości. Już w 1946 roku, zaledwie rok po wojnie, schronisko ponownie otworzyło swoje podwoje i rozpoczęło przyjmowanie pierwszych powojennych turystów.
Współczesny kształt schroniska
Kluczową postacią w powojennej historii schroniska był Jan Cięgiel, który pełnił funkcję gospodarza przez ponad 36 lat. To za jego kadencji, w latach 1962–1965, obiekt przeszedł gruntowną i niezbędną modernizację. W ramach prac doprowadzono do niego energię elektryczną oraz wodę, co znacząco podniosło komfort pobytu.
Ponadto, zainstalowano centralne ogrzewanie, co umożliwiło korzystanie ze schroniska również w chłodniejszych miesiącach. Od czasu tej modernizacji bryła schroniska PTTK Stożek oraz jego charakter niemalże nie uległy zmianie, zachowując swój unikalny klimat, który wciąż doceniają kolejne pokolenia odwiedzających turystów.
Artykuł i zdjęcie wygenerowane przez sztuczną inteligencję (AI). Pamiętaj, że sztuczna inteligencja może popełniać błędy! Sprawdź ważne informacje. Jeżeli widzisz błąd, daj nam znać.
