Spis treści
Senat przyjął zmiany
W środę, 10 grudnia, senatorowie przyjęli pakiet zmian dotyczących ustawy o funkcjonowaniu górnictwa węgla kamiennego. Głosowanie w Senacie zakończyło się niemal jednomyślnie. Z 91 głosujących senatorów, 90 poparło projekt nowelizacji, a tylko jedna osoba wyraziła sprzeciw. Podczas prac nad ustawą PiS zgłosił poprawkę mającą objąć systemem osłon także pracowników prywatnej kopalni PG „Silesia”.
Rząd jednak przestrzegł przed tą propozycją, wskazując, że przedsiębiorstwo to znajduje się w formalnej restrukturyzacji. Obowiązujące przepisy prawa uniemożliwiają udzielanie mu pomocy publicznej w tej sytuacji. Wiceminister energii ds. górnictwa, Marian Zmarzły, wyjaśniał, że ponowne odesłanie ustawy do Sejmu mogłoby doprowadzić do poważnych zakłóceń w całym sektorze. Istniało realne ryzyko, że nowelizacja straci szansę wejścia w życie 1 stycznia 2026 r., co uderzyłoby m.in. w kopalnię „Bobrek”, Polską Grupę Górniczą oraz proces restrukturyzacji Jastrzębskiej Spółki Węglowej.
— To ustawa pomocowa dla górnictwa. Proszę o jej przyjęcie bez poprawek — apelował Zmarzły z mównicy senackiej.
Górnictwo węgla kamiennego
Ostatecznie Prawo i Sprawiedliwość wycofało swoją poprawkę dotyczącą PG „Silesia”. Jednocześnie posłowie PiS zapowiedzieli, że zwrócą się z tą kwestią bezpośrednio do prezydenta. Nowelizacja ustawy o funkcjonowaniu górnictwa węgla kamiennego otwiera drogę do stopniowego wygaszania działalności kopalń zajmujących się wydobyciem węgla energetycznego, który nie jest surowcem koksującym.
Nowe rozwiązania legislacyjne obejmą spółki już korzystające z systemu wsparcia. Do tej grupy zaliczają się między innymi Polska Grupa Górnicza (PGG), Południowy Koncern Węglowy oraz Węglokoks Kraj. Instrumenty osłonowe zostaną dodatkowo poszerzone o pracowników Jastrzębskiej Spółki Węglowej S.A. (JSW S.A.) oraz Lubelskiego Węgla „Bogdanka” S.A.
Jakie zmiany wprowadza nowelizacja?
Ten pakiet jest szczególnie istotny dla Polskiej Grupy Górniczej i Jastrzębskiej Spółki Węglowej. Ustawa pozwoli tym firmom skutecznie redukować koszty operacyjne oraz przeprowadzać niezbędne zmiany organizacyjne. Co więcej, dzięki nowym przepisom unikną one potężnych zobowiązań finansowych, takich jak zwrot kwoty 2,5 mld zł do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i Polskiego Funduszu Rozwoju.
Nowelizacja wprowadza także cały zestaw narzędzi osłonowych dedykowanych pracownikom sektora górniczego. Kluczowe z nich to urlopy górnicze oraz jednorazowe odprawy pieniężne. Kolejnym ważnym rozwiązaniem jest możliwość przekazania majątku zamykanych zakładów samorządom. Darowizny mają pomóc miastom i gminom efektywnie wykorzystać tereny poprzemysłowe pod inwestycje, rewitalizacje czy projekty infrastrukturalne.
Transformacja sektora górniczego
Zgodnie z obowiązującym planem transformacji polskiego górnictwa, w ciągu najbliższej dekady działalność ma zakończyć pięć kopalń. Proces ten jest częścią szerszej strategii. Całkowite odejście od eksploatacji węgla energetycznego przewidziano do 2049 roku. Termin ten jest zgodny z zapisami Umowy Społecznej podpisanej w 2021 roku, która wyznacza ramy dla stopniowej dekarbonizacji.
Te rozwiązania mają zapewnić stabilne przejście dla regionów górniczych i ich mieszkańców. Transformacja ma na celu nie tylko zmiany w przemyśle, ale również stworzenie nowych możliwości rozwoju gospodarczego. Wszystkie te działania są skrupulatnie zaplanowane, aby zminimalizować negatywne skutki społeczne i ekonomiczne.
Co dalej z ustawą górniczą?
Nowelizacja ustawy w najbliższym czasie trafi na biurko prezydenta Karola Nawrockiego. Już podczas uroczystości barbórkowych w Katowicach prezydent zapewniał o swojej gotowości do jej podpisania. W związku z tym wszystko wskazuje na to, że ustawa wejdzie w życie zgodnie z przyjętym planem. Jej szybkie wprowadzenie jest kluczowe dla zachowania płynności działań restrukturyzacyjnych w sektorze.
Przypomnijmy, że we wtorek senator PiS Wiesław Dobkowski próbował wprowadzić poprawkę rozszerzającą definicję przedsiębiorstwa. Jej celem było objęcie pakietem osłon również pracowników prywatnych zakładów w restrukturyzacji, w tym kopalni PG Silesia w Czechowicach-Dziedzicach, gdzie zapowiedziano redukcję zatrudnienia. Wiceminister Zmarzły był jednoznaczny: „Przepisy restrukturyzacyjne nie pozwalają objąć takiego przedsiębiorstwa programem osłonowym”.
Przyszłe działania PiS
Mimo że poprawka w Senacie ostatecznie przepadła, politycy Prawa i Sprawiedliwości zapowiedzieli dalsze działania. Będą jeszcze próbowali przekonać prezydenta do podjęcia inicjatywy ustawodawczej w kwestii rozszerzenia wsparcia dla pracowników prywatnych kopalń. Ich celem jest znalezienie sposobu na wsparcie wszystkich górników dotkniętych transformacją.
To świadczy o ciągłym dążeniu do kompleksowego rozwiązania problemów zatrudnienia w zmieniającym się krajobrazie polskiego górnictwa. Proces legislacyjny i polityczny w tym zakresie pozostaje dynamiczny, a przyszłe inicjatywy mogą jeszcze wpłynąć na ostateczny kształt wsparcia dla pracowników branży. Niemal jednomyślne głosowanie w Senacie podkreśla szeroki konsensus polityczny.
Artykuł i zdjęcie wygenerowane przez sztuczną inteligencję (AI). Pamiętaj, że sztuczna inteligencja może popełniać błędy! Sprawdź ważne informacje. Jeżeli widzisz błąd, daj nam znać.
