Spis treści
Nowe życie dawnej Małej Litwy
Muzeum Budownictwa Ludowego w Olsztynku, perła Warmii i Mazur, szykuje się na monumentalny powrót do korzeni, który z pewnością przyciągnie rzesze miłośników historii i etnografii. Planowana rekonstrukcja czterech historycznych budynków z obszaru Małej Litwy to nie tylko rozbudowa, ale przede wszystkim hołd dla zaginionego dziedzictwa. To przedsięwzięcie ma szansę stać się jednym z najważniejszych wydarzeń kulturalnych regionu w nadchodzących latach, znacząco wzbogacając ofertę turystyczną i edukacyjną.
Inwestycja dotyczy wiernego odtworzenia obiektów charakterystycznych dla regionu etnograficznego rozciągającego się od Zalewu Kurońskiego po Puszczę Romincką, który przez lata był świadkiem burzliwej historii. Powstaną zabudowania zagrody rolnika z dawnego Pempen, dziś Pempiai na Litwie, oraz rybaka z Gilge, obecnie Matrosowo w obwodzie królewieckim. Te ambitne plany pokazują, jak ważne jest zachowanie pamięci o różnorodności kulturowej pogranicza.
Szczegóły rekonstrukcji
W ramach zagrody rolnika z Pempen, zwiedzający będą mogli podziwiać odtworzoną stajnię, rozległą stodołę oraz tradycyjną piwnicę, co pozwoli na kompleksowe zrozumienie życia wiejskiego sprzed wieków. Z kolei zagroda rybaka z Gilge zostanie wzbogacona o autentyczną chałupę rybacką, ukazującą specyfikę życia nadbrzeżnego. Co więcej, w celu zachowania historycznej spójności, jeden z istniejących obiektów muzealnych – stajnia – zostanie przeniesiony i poddany konserwacji, co jest dowodem na dbałość o detale i autentyczność całego projektu.
Projekt rekonstrukcyjny ma na celu nie tylko fizyczne odtworzenie budynków, ale również przywrócenie ducha dawnych czasów i pokazanie, jak wyglądała codzienna egzystencja mieszkańców Małej Litwy. Dyrektor Muzeum Budownictwa Ludowego, Ewa Wrochna, przekazała PAP, że przetarg na realizację inwestycji już został ogłoszony i niebawem zostanie rozstrzygnięty. To oznacza, że prace budowlane ruszą wkrótce, obiecując dynamiczną zmianę w krajobrazie olsztyneckiego skansenu.
Kiedy zwiedzimy nowe obiekty?
Wielbiciele historii i regionalnej architektury z pewnością z niecierpliwością oczekują na moment otwarcia nowych atrakcji. Dyrektor Ewa Wrochna wskazała, że same prace budowlane potrwają około półtora roku, co oznacza, że uroczyste otwarcie bram do dawnej Małej Litwy nastąpi w drugiej połowie 2027 roku. Czas ten wydaje się odległy, jednak skala przedsięwzięcia i precyzja, z jaką mają zostać odtworzone obiekty, z pewnością wynagrodzą oczekiwanie.
To przypomina o długiej i niekiedy bolesnej historii olsztyneckiego skansenu, który wyrósł z wschodniopruskiego muzeum architektury wiejskiej w Królewcu, przeniesionego tuż przed zawieruchą wojenną. Po II wojnie światowej wiele z tych bezcennych świadectw przeszłości uległo zniszczeniu, a obecnie projekt ma szansę na przywrócenie pierwotnego splendoru. Z sześciu obiektów zagrody z Pempen, przetrwały tylko trzy – chałupa, suszarnia i spichlerz – a teraz dołączą do nich brakujące stodoła, stajnia i piwnica.
Jakie badania towarzyszą odbudowie?
Projekt nie ogranicza się jedynie do prac murarskich i stolarskich; to znacznie szersze, interdyscyplinarne przedsięwzięcie, które obejmuje również głębokie badania terenowe nad dziedzictwem kulturowym regionów pogranicza. Efektem tych prac będzie obszerny raport, który zostanie opublikowany w trzech językach: polskim, litewskim i angielskim. Taka publikacja to nieocenione źródło wiedzy dla naukowców i pasjonatów historii, ukazujące unikalne aspekty Małej Litwy.
Co więcej, zaplanowano serię seminariów i warsztatów, mających na celu popularyzację dziedzictwa Małej Litwy wśród szerokiej publiczności. To pokazuje, że ambicje projektu wykraczają poza samą rekonstrukcję fizyczną, dążąc do ożywienia i promocji kultury regionu w sposób kompleksowy i przystępny. Partnerem tego ambitnego przedsięwzięcia jest Litewskie Muzeum Etnograficzne w Rumszyszkach, co gwarantuje międzynarodowy wymiar i rzetelność naukową.
Znaczące wsparcie finansowe
Realizacja tak szeroko zakrojonego projektu byłaby niemożliwa bez solidnego wsparcia finansowego. Przedsięwzięcie jest wspierane w ramach Programu Współpracy Transgranicznej Interreg VI-A Litwa–Polska 2021–2027, co podkreśla jego międzynarodowe znaczenie. Olsztynecki skansen otrzymał imponujące 716 tysięcy euro z funduszy Unii Europejskiej, co stanowi kluczowy element budżetu.
Dodatkowo, projekt zyskał wsparcie w wysokości 179 tysięcy euro z budżetu samorządu województwa warmińsko-mazurskiego, co pokazuje zaangażowanie lokalnych władz w rozwój regionalnej kultury i turystyki. To znaczące dofinansowanie jest gwarancją, że Muzeum Budownictwa Ludowego w Olsztynku stanie się jeszcze bardziej atrakcyjnym punktem na mapie Warmii i Mazur, kontynuując swoją misję prezentowania bogactwa dziedzictwa.
Co oferuje skansen w Olsztynku?
Obecnie Muzeum Budownictwa Ludowego – Park Etnograficzny w Olsztynku to już imponująca kolekcja 80 obiektów architektury wiejskiej, reprezentujących Warmie, Mazury, Powiśle i Małą Litwę. Ta różnorodność sprawia, że skansen jest jednym z najważniejszych ośrodków kultury ludowej w Polsce, oferującym wgląd w życie dawnych mieszkańców. Zbiory placówki to również ponad 14 tysięcy eksponatów, które dokumentują materialną i duchową kulturę regionu.
Rozbudowa o budynki z Małej Litwy to kolejny krok w ewolucji olsztyneckiego skansenu, który nieustannie dąży do wzbogacania swojej oferty i przyciągania nowych zwiedzających. To dowód na to, że nawet w czasach, gdy cyfryzacja wydaje się dominować, fizyczne obiekty i żywe dziedzictwo nadal mają ogromną wartość i moc przyciągania, oferując unikalne lekcje historii i kultury.
Artykuł i zdjęcie wygenerowane przez sztuczną inteligencję (AI). Pamiętaj, że sztuczna inteligencja może popełniać błędy! Sprawdź ważne informacje. Jeżeli widzisz błąd, daj nam znać.
