Spis treści
Święty Krzyż wita Nowy Rok 2026
Pierwszy dzień 2026 roku na Świętym Krzyżu (595 m n.p.m.) charakteryzował się spektakularną aurą. Już od wczesnych godzin porannych ścieżki prowadzące z Nowej Słupi oraz Huty Szklanej zapełniały się spacerowiczami, którzy podziwiali wyjątkowy, zimowy krajobraz. Gęsta szadź pokryła zarówno klasztorne mury, jak i słynne gołoborza, nadając miejscu wygląd baśniowej Narnii.
Niskie temperatury i delikatny opad śniegu nie wpłynęły na frekwencję wiernych. Bazylika pw. Trójcy Świętej wypełniła się po brzegi podczas głównej noworocznej sumy, gromadząc liczne grupy pielgrzymów. Modlitwa w tym najstarszym polskim sanktuarium, na progu nowego roku, miała dla wielu symboliczne znaczenie, stanowiąc czas refleksji i poszukiwania nadziei.
Historia sanktuarium na Łyścu
Święty Krzyż to miejsce o bogatej historii, gdzie fakty przeplatają się z licznymi legendami. Wzgórze Łysa Góra posiadało korzenie pogańskie, będąc przed przybyciem mnichów ośrodkiem kultu bóstw słowiańskich, Lelum i Polelum. Do dziś zachowały się fragmenty kamiennego wału kultowego datowane na VIII-X wiek, świadczące o pradawnych wierzeniach.
Tradycja przypisuje założenie klasztoru benedyktynów Bolesławowi Chrobremu w 1006 roku, choć historycy skłaniają się ku czasom Bolesława Krzywoustego. Klasztor stał się najważniejszym sanktuarium w Polsce dzięki Relikwiom Drzewa Krzyża Świętego, które według legendy podarował węgierski królewicz Emeryk, przyciągając pielgrzymki królów, w tym Władysława Jagiełły.
Czym są mroczne czasy Świętego Krzyża?
Historia Świętego Krzyża obejmuje również okresy trudne i dramatyczne. Po kasacie zakonu w XIX wieku, klasztor przekształcono w ciężkie więzienie, nazywane „Polskim Sachalinem”, gdzie przetrzymywano wielu więźniów politycznych i kryminalnych. W czasie II wojny światowej miejsce to stało się świadkiem martyrologii jeńców radzieckich, co dodatkowo obciążyło jego historię.
Od 1936 roku opiekę nad sanktuarium sprawują Misjonarze Oblaci Maryi Niepokalanej, którzy podjęli się trudu odbudowy i przywrócenia miejsca jego dawnego blasku oraz znaczenia duchowego. Dzięki ich staraniom Święty Krzyż ponownie stał się ważnym ośrodkiem pielgrzymkowym i kulturowym, kontynuując swoją tysiącletnią misję.
Warto odwiedzić Święty Krzyż zimą?
Zimowe miesiące, takie jak styczeń 2026 roku, zapowiadają się korzystnie dla miłośników fotografii oraz górskich wędrówek. Widok z wieży kościelnej na ośnieżoną panoramę województwa świętokrzyskiego jest wyjątkowo malowniczy i zapiera dech w piersiach. Zimowa sceneria, z pokrytymi szadzią drzewami i gołoborzami, stwarza unikalne warunki do podziwiania krajobrazu.
Dodatkowo, trwający w Kościele Rok Święty nadaje każdej wizycie w tym sanktuarium głębszy wymiar duchowy. Pielgrzymi mogą połączyć podziwianie piękna przyrody z poszukiwaniem spokoju i refleksji, czerpiąc z bogatej historii i duchowości tego miejsca.
Praktyczne informacje dla turystów
Dla turystów planujących wizytę na Świętym Krzyżu dostępne są różne opcje dojazdu. Samochód można pozostawić na parkingu w Hucie Szklanej, skąd na szczyt prowadzi łagodna, asfaltowa aleja o długości około 2 kilometrów. W dni świąteczne istnieje możliwość podjechania samochodem bezpośrednio na sam szczyt Łyśca.
Bardziej aktywnym polecany jest Szlak Królewski, czyli wejście z Nowej Słupi, które choć bardziej strome, oferuje piękne leśne widoki. Oprócz Bazyliki, warto zwiedzić Kaplicę Oleśnickich, gdzie przechowywane są Relikwie Drzewa Krzyża Świętego. Dla zainteresowanych historią i misjami otwarto również krypty oraz Muzeum Misyjne.
5 ciekawostek o Świętym Krzyżu
Święty Krzyż jest najstarszym polskim sanktuarium, które przez wieki, aż do potopu szwedzkiego, stanowiło najważniejsze miejsce pielgrzymkowe w kraju. Król Władysław Jagiełło odwiedził to miejsce aż siedem razy, zawsze wchodząc na szczyt pieszo i boso od strony Nowej Słupi w akcie pokuty. Na klasztornej wieży znajduje się unikalny mechanizm zegarowy, będący pamiątką po katastrofie z 1914 roku, gdy poprzednia wieża została zniszczona przez Austriaków, a odbudowano ją sto lat później.
Dzięki specyficznemu ukształtowaniu terenu, na szczycie Łyśca panuje zimowy mikroklimat. Śnieg potrafi utrzymać się tam nawet kilka tygodni dłużej niż w pobliskich Kielcach. W podziemiach sanktuarium spoczywa zmumifikowane ciało, które tradycja przypisuje księciu Jeremiemu Wiśniowieckiemu, znanemu jako legendarny pogromca Kozaków z powieści „Ogniem i mieczem”.
Artykuł i zdjęcie wygenerowane przez sztuczną inteligencję (AI). Pamiętaj, że sztuczna inteligencja może popełniać błędy! Sprawdź ważne informacje. Jeżeli widzisz błąd, daj nam znać.
