Zaginięcie Iwony Wieczorek. Czy algorytmy odkryją, co stało się z 19-latką?

Technologia w kryminalistyce. Nowe możliwości śledczych

Rozwój technologii znacząco wspomaga rozwiązywanie dawnych zagadek kryminalnych. Przykładem jest sprawa zabójstwa przy ulicy Żmudzkiej w Bydgoszczy z lat 90. XX wieku. Pierwotnie umorzono ją z powodu niewykrycia sprawcy, jednak w 2014 roku śledztwo przejęło Archiwum X, co doprowadziło do przełomu. Kluczowy okazał się częściowy odcisk palca, zabezpieczony już w 1994 roku na wtyczce kabla telefonicznego w mieszkaniu zamordowanej Joanny S.

Ślad ten poddano ponownej analizie w laboratorium, wykorzystując metodę cyjanoakrylową ze specjalistycznym spektrometrem, technologię niedostępną dwie dekady wcześniej. Po długotrwałych analizach odcisk stał się na tyle czytelny, by porównać go z materiałem pobranym od przesłuchiwanych wcześniej osób. Wynik wskazał na sąsiada ofiary, Sławomira G., co pozwoliło na ujęcie sprawcy po wielu latach.

Iwona Wieczorek. Czy sztuczna inteligencja pomoże?

Sztuczna inteligencja (AI) to obecnie jedna z najszybciej rozwijających się technologii. Posiada zdolność generowania realistycznych nagrań oraz analizowania ogromnych ilości danych w bardzo krótkim czasie. Pojawia się pytanie, czy tak zaawansowane narzędzie może pomóc w rozwiązaniu zagadek kryminalnych sprzed lat, takich jak głośna sprawa zaginięcia Iwony Wieczorek z Gdańska.

Iwona Wieczorek zaginęła nad ranem 17 lipca 2010 roku, wracając pieszo z dyskoteki do swojego gdańskiego mieszkania. O godzinie 4:12 kamera zarejestrowała ją przy wejściu na plażę numer 63 w gdańskim Jelitkowie. Jest to ostatni znany zapis z jej udziałem, a miejsce to znajduje się niedaleko jej miejsca zamieszkania. Analiza tego punktu trasy oraz okolicy plaży i Parku Reagana była kluczowa dla śledczych.

Analiza AI. Ostatnie nagranie to nie koniec?

Wiele osób skupiło się na rejonie plaży lub Parku Reagana, spekulując, że Iwona mogła tam stracić życie. Sztuczna inteligencja zwraca uwagę, że kamery monitoringu nie obejmują całego terenu, mają tak zwane "martwe strefy" i rejestrują jedynie fragment rzeczywistości. Fakt, że kamera nie uchwyciła dalszego ciągu wędrówki 19-latki, nie oznacza, że w tym miejscu doszło do ataku.

AI sugeruje, że Iwona mogła po prostu kontynuować swoją drogę. Bardzo możliwe jest, że w innym punkcie trasy, być może bliżej mieszkania, spotkała znajomego lub osobę, która wydała się jej bezpieczna. W takim przypadku mogła dobrowolnie oddalić się z tą osobą, co jest jednym z kluczowych scenariuszy rozważanych przez sztuczną inteligencję.

Dwa warianty zdarzeń. Co wskazuje sztuczna inteligencja?

Sztuczna inteligencja wskazuje na dwa główne warianty rozwoju zdarzeń. Wariant A zakłada, że Iwona poszła z kimś w stronę, gdzie nie było kamer lub zapis z monitoringu został skasowany, zanim śledczy zabezpieczyli dowody. Mogła wybrać boczną trasę lub ścieżkę nieobjętą monitoringiem, co sprawiłoby, że spacer dwóch młodych osób wyglądałby zwyczajnie.

W efekcie potencjalni świadkowie mogli nie zwrócić uwagi na nic niepokojącego i później nie powiązać swoich obserwacji z medialną sprawą zaginięcia. Wariant B natomiast zakłada, że 19-latka dobrowolnie wsiadła do samochodu. Taki scenariusz oznaczałby całkowity brak świadków i śladów w przestrzeni publicznej, znacznie poszerzając obszar, w którym mogło dojść do tragedii.

Gdzie doszło do tragedii? Możliwe miejsca

W obu scenariuszach – zarówno w wariancie A, jak i B – ewentualne przestępstwo mogło nastąpić kilkadziesiąt minut, a nawet kilka godzin po godzinie 4:12, kiedy Iwona Wieczorek została ostatni raz zarejestrowana przez kamerę. Co istotne, zdarzenie mogło rozegrać się w miejscu zamkniętym, takim jak mieszkanie, domek letniskowy, czy też wnętrze samochodu.

Taki przebieg wydarzeń tłumaczyłby absolutny brak śladów z tamtej nocy, co od lat stanowi jeden z największych problemów w śledztwie. Przedstawione hipotezy sztucznej inteligencji nie są nowe, gdyż podobne scenariusze były już wcześniej analizowane przez śledczych, publicystów i osoby zaangażowane w sprawę. Brakuje jednak dowodów, które mogłyby je potwierdzić lub im zaprzeczyć.

Klucz do sprawy. Czy AI pomoże w analizie?

Rozwiązanie zagadki zaginięcia Iwony Wieczorek wciąż zależy od pojawienia się nowego, fizycznego dowodu, takiego jak namacalny ślad potwierdzający jej obecność w innym miejscu lub odnalezienie jej ciała. Sztuczna inteligencja może okazać się niezastąpiona w analizie i interpretacji takiego materiału, jeśli zostanie on zabezpieczony przez organy ścigania.

Materiały, które dziś uważa się za bezużyteczne, w przyszłości mogą dostarczyć nowych informacji. Przykładem są stare nagrania CCTV, gdzie AI mogłaby poprawić rekonstrukcję obrazu, ruchu czy sylwetek. Potencjał AI leży również w analizie mikro-zachowań osób zeznających w sprawie oraz łączeniu rozproszonych śladów.

Jak sztuczna inteligencja może wspierać śledztwo?

Największa siła sztucznej inteligencji polega na zdolności do łączenia rozproszonych śladów. Może ona analizować logi telefoniczne, ruch pojazdów, zmiany w zachowaniu ludzi po zdarzeniu, a także badać tak zwane "ciche sygnały". Przykłady obejmują identyfikację osób, które zmieniły pracę, wyprowadziły się, zerwały kontakty towarzyskie, czy zaczęły nadużywać alkoholu po dacie zaginięcia.

W przeciwieństwie do liniowej analizy ludzkiej, AI jest w stanie analizować skomplikowane sieci zależności, co może ujawnić ukryte powiązania. Należy jednak podkreślić, że sztuczna inteligencja sama nie wskaże sprawcy ani nie odpowie jednoznacznie na pytanie, co stało się z 19-latką. Może jedynie wspierać śledczych w analizie materiału i wychwytywaniu zależności, potrzebując do tego konkretnych danych. Bez nowych, istotnych tropów, nieznanych śladów czy przełomowych informacji, nawet najbardziej zaawansowane narzędzia pozostaną bezradne, a szanse na odnalezienie kobiety niestety maleją z każdym rokiem.

Artykuł i zdjęcie wygenerowane przez sztuczną inteligencję (AI). Pamiętaj, że sztuczna inteligencja może popełniać błędy! Sprawdź ważne informacje. Jeżeli widzisz błąd, daj nam znać.