Zapomniana Blechnarka. Ta malutka wieś w Małopolsce skrywa niezwykłą przeszłość?

2026-01-09 13:57

W sercu Beskidu Niskiego, gdzie czas zdaje się płynąć własnym rytmem, kryje się Blechnarka – jedna z najmniejszych, a zarazem najbardziej fascynujących wsi Małopolski. Ta malownicza osada, licząca dziś zaledwie kilkanaście domów, jest żywym świadectwem burzliwej historii i niezłomnego ducha. Od najdawniejszych dziejów po współczesne tradycje, Blechnarka w Małopolsce to prawdziwa perła, czekająca na odkrycie jej niezwykłych tajemnic i dziedzictwa.

Wiejska droga o jasnym, piaszczystym kolorze, zakręca przez gęsto zadrzewioną dolinę, wzdłuż której rozłożone są liczne domy z czerwonymi lub brązowymi dachami. Po obu stronach drogi rozciągają się zielone, faliste wzgórza, usiane drzewami liściastymi i iglastymi, a za nimi wznoszą się ciemnozielone pasma górskie pokryte gęstym lasem. Niebo w górnej części obrazu jest częściowo zachmurzone, z dużymi, białymi obłokami na błękitnym tle. Całość jest skąpana w słonecznym świetle, tworząc wyraźne kontrasty cieni i światła.

i

Autor: Redakcja Informacyjna AI/ Wygenerowane przez AI Wiejska droga o jasnym, piaszczystym kolorze, zakręca przez gęsto zadrzewioną dolinę, wzdłuż której rozłożone są liczne domy z czerwonymi lub brązowymi dachami. Po obu stronach drogi rozciągają się zielone, faliste wzgórza, usiane drzewami liściastymi i iglastymi, a za nimi wznoszą się ciemnozielone pasma górskie pokryte gęstym lasem. Niebo w górnej części obrazu jest częściowo zachmurzone, z dużymi, białymi obłokami na błękitnym tle. Całość jest skąpana w słonecznym świetle, tworząc wyraźne kontrasty cieni i światła.

Blechnarka kiedyś tętniła życiem

Blechnarka, ta beskidzka oaza spokoju, nie zawsze była cichym zakątkiem zaledwie kilkunastu domów. Jej korzenie sięgają głęboko, aż do 1528 roku, kiedy to ród Gładyszów dał początek tej niezwykłej osadzie, lokując ją na prawie wołoskim. Co ciekawe, sama nazwa wsi zdradza dawne rzemieślnicze tradycje, nawiązując do „blechnarzy”, czyli mistrzów bielenia płótna, co świadczy o jej pierwotnym, prężnym charakterze.

Przez wieki wieś dynamicznie się rozwijała, stając się pod koniec XVIII stulecia domem dla ponad pół tysiąca mieszkańców, co dziś wydaje się wręcz niewiarygodne. W XIX wieku Blechnarka była ważnym ośrodkiem rolnictwa, hodowli, a przede wszystkim tkactwa, dumnie posiadając nawet własną szkołę parafialną. Wyobraźmy sobie tętniącą życiem osadę, której dawna świetność stanowi ostry kontrast z dzisiejszym spokojem.

Dlaczego wieś mocno się wyludniła?

Niestety, historia Blechnarki naznaczona jest nie tylko rozwojem, ale i burzliwymi wydarzeniami, które bezlitośnie przetrzebiały jej populację i zabudowę. Już w 1770 roku wieś doświadczyła zniszczeń, gdy wojska rosyjskie rozbiły tu obóz konfederatów barskich pod dowództwem Kazimierza Pułaskiego, doszczętnie niszcząc pierwszą cerkiew. To był tylko przedsmak tego, co miało nadejść w kolejnym stuleciu, pozostawiając trwałe ślady w krajobrazie i pamięci.

Prawdziwa tragedia rozegrała się podczas I wojny światowej, a dokładnie w 1915 roku, kiedy to stoki okolicznych wzgórz stały się areną krwawych walk podczas tzw. „Bitwy Wielkanocnej”. Mieszkańcy musieli opuścić swoje domy, a wiele z nich legło w gruzach pod ostrzałem artyleryjskim. Mimo że w okresie międzywojennym Blechnarka próbowała odżyć, licząc jeszcze ponad sto domów, kolejne dekady przyniosły jej niestety stopniowe, nieodwracalne wyludnienie.

Blechnarka. Co czeka na turystów?

Mimo swojej skromnej współczesnej wielkości, Blechnarka to prawdziwa perełka dla każdego, kto ceni spokój, historię i autentyczność. Jej niekwestionowanym sercem jest zabytkowa, drewniana cerkiew pod wezwaniem św. Kosmy i Damiana, wzniesiona w XIX wieku, która do dziś służy wiernym obrządku prawosławnego, stanowiąc symbol trwałego dziedzictwa duchowego. To miejsce, gdzie architektura sakralna harmonijnie współgra z otaczającą naturą.

Tuż obok tej malowniczej świątyni znajduje się cmentarz wojenny numer 49, będący poruszającym świadectwem tragicznych walk z czasów I wojny światowej. To miejsce zadumy, gdzie historia regionu przemawia z każdej mogiły, przypominając o ofiarach krwawego konfliktu. Dla miłośników historii i ciszy, Blechnarka oferuje unikalną podróż w czasie, daleko od zgiełku współczesnego świata.

Szlaki turystyczne Beskidu Niskiego

Lokalizacja Blechnarki to prawdziwa gratka dla miłośników pieszych wędrówek i aktywnego wypoczynku w sercu Beskidu Niskiego. Przez samą wieś przebiega malowniczy żółty szlak turystyczny, prowadzący z uzdrowiskowej Wysowej-Zdroju aż do Regietowa, otwierając przed turystami niezwykłe panoramy i dziewicze krajobrazy. To idealny punkt startowy do odkrywania uroków tego niedocenianego pasma górskiego.

Dodatkowo, specjalnie wytyczone szlaki cmentarne umożliwiają dotarcie do licznych historycznych nekropolii, ukrytych na zielonych zboczach okolicznych gór. To szansa na połączenie aktywności fizycznej z edukacją historyczną. Niewątpliwym atutem jest także bliskość granicy ze Słowacją, którą po wejściu Polski do strefy Schengen można swobodnie przekraczać, co otwiera dodatkowe możliwości eksploracji.

Współczesna Blechnarka. Czym żyje?

Współczesna Blechnarka to przede wszystkim oaza ciszy i wytchnienia, położona w otoczeniu majestatycznych szczytów Beskidu Niskiego, takich jak Wysota czy Jawor. To miejsce, gdzie natura dominuje, a rytm życia jest ściśle związany z porami roku. To idealny azyl dla tych, którzy pragną uciec od zgiełku miast i na nowo połączyć się z naturą, odnajdując spokój w prostocie.

Pomimo upływu lat i drastycznego spadku liczby ludności, w tej niewielkiej społeczności wciąż żywe są dawne tradycje. Co roku mieszkańcy i przybywający goście spotykają się na tradycyjnym święcie zwanym „keresz”, obchodzonym w dniu świętych Kosmy i Damiana. To wzruszający dowód na to, że nawet w najmniejszych miejscowościach duch wspólnoty i przywiązanie do korzeni pozostają niezwykle silne, stanowiąc fundament lokalnej tożsamości.

Artykuł i zdjęcie wygenerowane przez sztuczną inteligencję (AI). Pamiętaj, że sztuczna inteligencja może popełniać błędy! Sprawdź ważne informacje. Jeżeli widzisz błąd, daj nam znać.