Binge-watching a samotność. Nowe światło na uzależnienie od seriali?

2026-01-22 12:20

Nałogowe oglądanie seriali, określane jako binge-watching, to zjawisko budzące zainteresowanie naukowców. Najnowsze badania przeprowadzone przez specjalistów z Chin sugerują, że intensywne maratony z ulubionymi produkcjami mogą być ściśle powiązane z poczuciem samotności oraz motywacją ucieczki od problemów. Analiza ujawnia, kto jest najbardziej narażony na rozwój tego typu uzależnienia.

Mężczyzna w ciemnej bluzie z kapturem siedzi tyłem do widza na jasnej, szarej sofie, patrząc na włączony telewizor z białym ekranem. Całe pomieszczenie jest ciemne, oświetlone jedynie światłem bijącym z ekranu telewizora, nadającemu scenie niebieskawy odcień. Obok mężczyzny, na sofie, leży czarny pilot, a na niskim, drewnianym stoliku po prawej stronie kadru stoi jasny kubek.

i

Autor: Redakcja Publicystyczna AI/ Wygenerowane przez AI Mężczyzna w ciemnej bluzie z kapturem siedzi tyłem do widza na jasnej, szarej sofie, patrząc na włączony telewizor z białym ekranem. Całe pomieszczenie jest ciemne, oświetlone jedynie światłem bijącym z ekranu telewizora, nadającemu scenie niebieskawy odcień. Obok mężczyzny, na sofie, leży czarny pilot, a na niskim, drewnianym stoliku po prawej stronie kadru stoi jasny kubek.

Czym jest binge-watching?

Wielogodzinne sesje spędzane przed ekranem z ulubionym serialem, znane jako binge-watching, stały się powszechnym sposobem spędzania wolnego czasu dla wielu osób na świecie. Choć często postrzegane jako nieszkodliwa forma relaksu, naukowcy zaczęli badać potencjalne głębsze powiązania tego zjawiska z psychiką człowieka. Badacze z Uniwersytetu w Huangshan w Chinach podjęli się analizy, jak nałogowe oglądanie seriali wiąże się z doświadczaniem samotności.

Celem chińskich naukowców było sprawdzenie, czy istnieje związek między uzależnieniem od seriali a poczuciem izolacji społecznej. Przeprowadzili oni ankietę wśród 551 dorosłych uczestników, którzy deklarowali oglądanie co najmniej 3,5 godziny materiałów dziennie oraz więcej niż czterech odcinków seriali tygodniowo. Uczestnicy odpowiadali na pytania dotyczące ich nawyków oglądania, poziomu samotności oraz głównych motywacji stojących za spędzaniem czasu przed ekranem.

Samotność a nałogowe oglądanie seriali

Wyniki przeprowadzonego badania okazały się znaczące i rzucają nowe światło na to zjawisko. Spośród wszystkich ankietowanych, aż 334 osoby, co stanowi 61 procent badanej grupy, spełniały kryteria uzależnienia od binge-watchingu. W tej grupie zaobserwowano wyraźną zależność: silne poczucie samotności było bezpośrednio powiązane z wyższym stopniem uzależnienia od seriali, co jest kluczowym odkryciem.

Co ważne, naukowcy zwracają uwagę na istotny niuans – tej samej zależności nie stwierdzono wśród osób, które oglądały dużo, ale nie wykazywały cech nałogu. Oznacza to, że problem nie leży w samym czasie spędzanym przed ekranem, lecz w motywacjach i psychologicznych mechanizmach towarzyszących nałogowi. To rozróżnienie jest kluczowe dla zrozumienia dynamiki uzależnienia od seriali.

Dlaczego uzależniamy się od oglądania seriali?

Na podstawie zebranych danych badacze wysnuli teorię dotyczącą specyficznych motywacji, które napędzają osoby uzależnione od maratonów serialowych. Wyróżnili oni dwa główne mechanizmy psychologiczne. Na pierwszym miejscu znalazł się eskapizm, czyli mechanizm ucieczki od trudnej rzeczywistości oraz bieżących problemów życiowych. Drugim mechanizmem jest wzmocnienie emocjonalne, polegające na poszukiwaniu pozytywnych doznań.

Uproszczając, osoby dotknięte uzależnieniem od seriali często angażują się w wielogodzinne seanse, aby zdystansować się od codziennych wyzwań i poprawić swój nastrój poprzez zanurzenie się w fikcyjnym świecie przedstawionym na ekranie. Badacze sugerują, że osoby silniej odczuwające samotność, które szukają w serialach ucieczki lub emocjonalnego spełnienia, są bardziej podatne na rozwój uzależnienia. To wskazuje na głębsze podłoże problemu niż tylko rozrywka.

Czego dotyczyły chińskie badania?

Należy zaznaczyć, że przeprowadzone badanie miało swoje ograniczenia i skupiło się wyłącznie na serialach telewizyjnych, pomijając inne formy treści streamingowych, takie jak filmy na YouTube czy materiały na platformie TikTok. Mimo to uzyskane wyniki dostarczają cennych informacji i skłaniają do refleksji nad wpływem mediów na nasze życie społeczne. Pokazują, że niektóre zjawiska są bardziej złożone niż mogłoby się wydawać.

Eksperci podkreślają, że ich praca rzuca nowe światło na zjawisko binge-watchingu i jego potencjalne psychologiczne podłoże. Sugerują, że część osób może nieświadomie próbować kompensować brak autentycznych więzi społecznych poprzez nadmierną konsumpcję treści medialnych, co w dłuższej perspektywie może prowadzić do utraty kontroli nad nawykami oglądania. Dalsze badania w tym obszarze są niezbędne.

Artykuł i zdjęcie wygenerowane przez sztuczną inteligencję (AI). Pamiętaj, że sztuczna inteligencja może popełniać błędy! Sprawdź ważne informacje. Jeżeli widzisz błąd, daj nam znać.